رای شماره ۲۳۶ مورخ ۱۳۸۸/۰۳/۱۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ دادنامه: ۱۷ خرداد ۱۳۸۸
شماره دادنامه: ۲۳۶
کلاسه پرونده: ۸۷/۳۵۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای یداله رستمی شهربابکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره ۱۴۱۹ مورخ ۲۲/۵/۱۳۸۵ مجمع عادی به طور فوقالعاده صاحبان سهام شرکتهای تابعه شرکت مخابرات ایران
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، در اجرای صورتجلسه شماره ۴۲۶۶ مورخ ۱۲/۴/۱۳۸۰ مجمع عمومی شرکت مخابرات ایران به کلیه کارکنان دارای فرزندان محصل برجسته و ممتاز از ابتدای سال تحصیلی ۸۱-۸۲ مبالغی طبق مندرجات دستورالعمل بر حسب معدل مکتسبه تا پایان سال تحصیلی ۸۴-۸۵ پرداخت شده است، تا اینکه در تاریخ ۲۲/۵/۱۳۸۵ مجمع عمومی صاحبان سهام شرکتهای مخابراتی و دستورالعمل شماره ۱۴۱۹ مورخ ۲۲/۵/۱۳۸۵ را به تصویب میرساند، که به موجب آن جدول مبالغ پرداختی را تغییر میدهد که اکثر استانها تا این تاریخ (۱/۱/۱۳۸۵ تا ۲۲/۵/۱۳۸۵) به موجب دستورالعمل قبلی حقوق متعلقه کارکنان خود را پرداخت نمودهاند و تعدادی از استانها در اجرای دستورالعمل جدید شماره ۱۴۱۹ حقوق پرداخت شده و حق مکتسبه کارکنان خود را برگشت داده است. با عنایت به اعتبار یک ساله دستورالعمل ۱۴۱۹ چنین استنباط میگردد، هدف از تصویب چنین دستورالعملی برقراری حقوق مزایا به نفع عدهای خاص بوده چراکه بعد از مدت یک سال درباره دستورالعمل قبلی به شماره ۴۲۶۶ مصوبه ۱۲/۴/۱۳۸۰ ابلاغ و اجرایی میگردد و دستورالعمل شماره ۱۴۱۹ لغو میگردد از این مقطع زمانی خصوصاً تا زمان تصویب ۲۲/۵/۱۳۸۶ این دستورالعمل ۱۴۱۹ برای تعدادی از کارکنان حقوق مکتسبهای را ایجاد و قطعاً قانون عطف بماسبق خصوصاً به ضرر افراد ذینفع نمیشود، لیکن شرکت متبوع علیرغم محاسبه و پرداخت هزینه یاد شده در مرداد ماه ۱۳۸۵ به استناد مصوبه اخیرالذکر ۱۴۱۹ دستورالعمل را عطف بماسبق نموده و نسبت به استرداد وجوه پرداخت شده طی سه ماه حقوق مکتسبه افراد را در زمان حکومت مصوبه ۴۲۶۶ تا ۲۲/۵/۱۳۸۶ نادیده گرفته و همانطوری که اعلام شد پس از گذشت یک سال مجمع به اجرایی نبودن مصوبه یادشده پیبرده ضمن لغوآن مجدداً اجرای مصوبه قبلی شماره۴۲۶۶ رابه کلیه شرکتهای مخابراتی اعلام نموده است، لذا از آنجائی که مصوب ۱۴۱۹ و تفسیر ناشی از آن مغایر قانون بوده و به موجب ماده ۴ قانون مدنی که صراحتاً اعلام نموده اثر قانون نسبت به آتیه است و به ماقبل خود اثر ندارد و براساس ماده ۳۱ هیچ مالی را از تصرف صاحب آن نمیتوان بیرون آورد مگر به حکم قانون، لذا خواستار ابطال مصوبه مورد شکایت میباشد. دفتر حقوقی شرکت مخابرات ایران در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۵۱۵۱۴/۱۵۱ مورخ ۱۶/۶/۱۳۸۷ اعلام داشتهاند، اولاً در اجرای مقررات مربوطه مجمع عمومی شرکتها به عنوان ارکان اصلی صلاحیت تصمیم گیری در امور شرکت را دارند که در این خصوص در اجرای بند ۸ ماده ۱۳ اساسنامه شرکت اتخاذ تصمیم نسبت به آییننامه مالی و استخدام شرکت از تکالیف و وظایف مجمع عمومی بوده که در این راستا و با توجه به مقررات مربوطه نسبت به اصلاح مصوبه قبلی که مورد ایراد و اعتراض دیوان محاسبات عمومی کشور به عنوان یک مرجع نظارتی بوده، اقدام نموده است که در این مورد هیچ مغایرتی با قوانین و شرع وجود ندارد که موجبات ابطال مصوبه را فراهم نماید. ثانیاً، پرداخت کمک هزینه تحصیلی از صلاحیتهای تکلیفی نبوده که به موجب قانون تعیین و شرکت مکلف به پرداخت آن طبق قانون مربوطه باشد. بلکه از صلاحیتهای اختیاری بوده که مجمع در اجرای مقررات مربوطه اقدام به چنین پرداخت هایی بنابه جهات خاص مینماید و هیچ منع قانونی مبنی بر عدم تغییر مصوبه از ناحیه مجمع وجود ندارد که به تبع آن بتوان تقاضای ابطال مصوبه جدید را نمود. علی ایحال هدف قانونگذار مبنی بر اعطای صلاحیت اختیاری به مجمع شرکتها، ماهیت کار آنها میباشد که در شرایط برابر امکان بهرهمندی از خدمات افراد متخصص و برجسته جهت پیشبرد اهداف شرکت به منظور رقابت با سایرین میباشد که مجمع بر این مبنا اقدام به تصمیم گیری جدید نموده و اجرای این امر صرفاً جهت نیل به اهداف و برنامههای مصوب بوده که بنابه سیاستهای کلی وقت شرکت اتخاذ گردیده و طبق قاعده کلی مقام تصمیم گیرنده علاوه بر اینکه صلاحیت تجدیدنظر در مصوبات قبلی خود را دارد، میتواند اثر آن را به گذشته سرایت دهد. مع الوصف با توجه به مطالب معروضه به نظر مصوبه مورد نظر با لحاظ مقررات مربوطه وضع گردیده و خدشهای بر آن وارد نبوده و بدین جهت رد دعوی مطروحه مورد استدعا میباشد. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل در تاریخ فوق تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
ماده ۲۹ مقررات استخدامی شرکتهای دولتی مقرر داشته است «شرکت به طرق مقتضی در تامین شروط بهداشتی و ایمنی و ایجاد محیط مناسب کار و همچنین کمک به امور تعاونی و رفاه مستخدمین خود اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد نحوه اجرای مفاد این ماده به موجب طرحی خواهد بود که با توجه به مقررات مربوط بهتصویب مجمع عمومی یا شورای شرکت میرسد.» نظر به اینکه مفاد ماده مذکور مصرح در الزام شرکت مخابرات ایران به پرداخت کمک هزینه تحصیلی فرزندان کارکنان آن شرکت نیست و برقراری کمک هزینه تحصیلی و تغییر جداول مربوط به آن از اختیارات آن شرکت میباشد بنابراین مصوبه مورد اعتراض در این زمینه مغایرتی با قانون ندارد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - رهبرپور