رای وحدت رویه شماره ۲۴۷ مورخ ۱۳۸۵/۰۴/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

کلاسه پرونده: ۱۱۸/۸۵

شاکی: رئیس شعبه پانزدهم دیوان عدالت اداری

موضوع: اعلام تعارض آراء صادره از شعب هفتم و نهم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری

تاریخ رای: یکشنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۵

شماره دادنامه: ۲۴۷

مقدمه: الف-۱- شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۱۹۵۷ موضوع شکایت نبی‌الله قهری‌صارمی به طرفیت شعبه هجدهم سازمان تامین اجتماعی به خواسته، برقراری مجدد مستمری و استرداد حقوق معوقه از ۱۳۷۹/۱۰/۰۱ تاکنون به شرح دادنامه شماره ۱۱۶۰ مورخ ۱۳۸۴/۰۶/۰۵ چنین رای صادر نموده است، شاکی با بیان اینکه از مورخ ۱۳۶۹/۰۸/۲۱ طی قرارداد شماره ۸۰۵۰۶۸/۱۰۰ از طریق بیمه حرف و مشاغل آزاد به طور اختیاری اقدام به عقد قرارداد نموده و با پرداخت مدت ۱۰ سال حق بیمه مستمر و رسیدن به ۶۰ سالگی بازنشسته و مستمری برقرار گردید و چون سابقاً کارمند رسمی ساواک و به مدت ۲۰ سال بلاتکلیف بوده تا اینکه از اواخر سال ۱۳۷۹ با حداقل حقوق بازنشسته محسوب شده و ناگهان سازمان مذکور با اعلام اینکه شما نمی‌توانید از دو صندوق مستمری بگیری مستمری موضوع خواسته را قطع نمودند و متقابلاً سازمان مشتکی‌عنه طی جوابیه ۱۳۸۳/۱۱/۰۲ اجمالاً ضمن تایید قطع مستمری شاکی از بهمن ماه ۱۳۸۱ به علت دریافت مستمری از صندوق بازنشستگی کشوری استیفاء دو مستمری مغایر مقررات قانونی و رد خواسته شاکی را تقاضا نموده‌اند اینک این شعبه دیوان با امعان نظر به ماده یک قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به بازنشستگی بانوان شاغل خانواده و سایر کارکنان مصوب ۱۳۷۹/۰۲/۱۳ که در مقام اصلاح ماده ۸۸ قانون استخدام کشوری دریافت بیش از یک حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری … برای ایام واحد خدمت از سازمانها و صندوقهای مربوط به وزارتخانه‌ها را ممنوع اعلام نموده مبین آن است که مستخدم بازنشسته یا بازماندگان واجد شرایط مستخدم متوفی پس از بازنشسته شدن یا فوت مستخدم بازنشسته تنها یک مستمری دریافت خواهند نمود و با این نص صریح دیگر جواز به استنباط از مفهوم مخالف عبارت ایام واحد خدمت در ماده ۸۸ اصلاحی قانون استخدام کشوری باقی نمی‌ماند و در نتیجه اشتغال در دو دوره زمانی متفاوت و در دو محل خدمت مجوز بهره‌مندی از دو مستمری از دو صندوق جداگانه نمی‌باشد بلکه مستخدم بازنشسته یا بازماندگان وی مخیر‌اند با استفاده از ملاک ماده ۹۴ قانون تامین اجتماعی از هر کدام از صندوقها که مستمریدادنامه شماره ۱۱۱۱ مورخ ۱۳۸۴/۰۵/۳۰ چنین رای صادر نموده است، شاکی با بیان اینکه پس از وفات شوهرش از سازمان تامین اجتماعی حقوق بازنشستگی دریافت می‌دارم و چون مرحوم مذکور با ۲۵ سال سابقه اشتغال در ساواک منحله مشمول قانون بازنشستگی کشوری می‌باشد، لیکن سازمان خوانده از پرداخت حقوق وظیفه مستمری وی با وجودی که به هر دو صندوق کسورات پرداخت نموده خودداری می‌ورزد و سازمان مشتکی‌عنه نیز با ارسال جوابیه مورخ ۱۳۸۳/۰۹/۲۹ اجمالاً اشعار داشته به لحاظ دریافت مستمری از تامین اجتماعی برقراری حقوق وظیفه از جانب این سازمان غیر قانونی است اینک این شعبه دیوان با امعان نظر به مقررات قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل، خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب ۱۳۷۹/۰۲/۱۳ که در مقام اصلاح ماده ۸۸ قانون استخدام کشوری دریافت بیش از یک حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری … برای ایام واحد خدمت از سازمانها و صندوقهای مربوط به وزارتخانه‌ها… را ممنوع اعلام نموده است کاشف از آن است که بازماندگان واجد شرایط متوفی پس از فوت مستخدم بازنشسته تنها یک مستمری دریافت خواهند نمود به همین جهت جوازی به استنباط از مفهوم مخالف عبارت ایام واحد خدمت در ماده ۸۸ اصلاحی قانون استخدام کشوری باقی نمی‌ماند و در نتیجه اشتغال در دو دوره زمانی متفاوت و در دو محل خدمت مبین بهره‌مندی از دو مستمری از دو صندوق جداگانه نمی‌باشد، بلکه بازماندگان متوفی مخیراند از هر کدام از صندوقها که مستمری بیشتری می‌پردازند برقراری مستمری مورث خویش را از صندوق مزبور مطالبه و استیفاء نمایند. بنا به مراتب چون شاکیه مجوز و مستند قانونی در برخورداری دو مستمری از دو صندوق ارائه و ابراز ننموده اجابت خواسته وی وجاهت قانونی نداشته و با عدم احراز تخلفی از مقررات قانونی از جانب سازمان مشتکی‌عنه مآلاً شکایت مطروحه از سوی شاکیه ناموجه و غیر ثابت تشخیص و بنا به مفهوم مخالف مستنبط از شق (پ) بند یک ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر می‌گردد. ب-۲- شعبه نهم تجدیدنظر در رسیدگی به تقاضای تجدیدنظر خانم مهین اعظمی به خواسته تجدیدنظر در دادنامه شماره ۱۱۱۱ مورخ ۱۳۸۴/۰۵/۳۰ شعبه پانزدهم دیوان عدالت اداری به شرح دادنامه شماره ۱۹۷۱ مورخ ۱۳۸۴/۱۲/۰۶ با رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی را عیناً تایید و استوار نموده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

اولاً طبق بررسی انجام شده در مورد آراء صادره وقوع تعارض بین رای شعبه هفتم و شعبه نهم تجدیدنظر محقق تشخیص داده شد. ثانیاً با توجه به مفاد ماده ۸۸ اصلاحی قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۷۹/۰۲/۱۳مصرح در ممنوعیت دریافت بیش از یک حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه یا مستمری یا بازخرید برای ایام واحد خدمت از سازمانها و صندوقهای مربوط به وزارتخانه‌ها و موسسات مندرج در ماده مذکور است. بنابراین تسری و تعمیم حکم مزبور به کارکنان ساواک منحله که بدون تعیین تکلیف استخدامی از آن سازمان منفک شده و در واحدها و موسسات مشمول قانون تامین اجتماعی به کار اشتغال یافته و حق بیمه قانونی مربوط را پرداخته‌اند و با رعایت مقررات از مستمری بازنشستگی سازمان تامین اجتماعی برخوردار گردیده‌اند به ادعای برخورداری از حقوق بازنشستگی به لحاظ مدت خدمت در ساواک منحله مجوز قانونی ندارد و دادنامه شماره ۱۷۸۳ مورخ ۱۳۸۴/۱۰/۲۶ شعبه هفتم تجدیدنظر دیوان متضمن ورود شکایت صحیح و موافق قانون تشخیص داده می‌شود. این رای به استناد قسمت اخیر ماده ۲۰ اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع در موارد مشابه لازم الاتباع است.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - علی رازینی