رای شماره ۲۶۵۸ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۰۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۶۵۸
تاریخ دادنامه: ۴؍۱۱؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۱۰۰۱۵۲
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت ساپرا امین
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۶۴۷۵۲۶؍۱۴۰۰؍۱۰۲-۱۹؍۵؍۱۴۰۰ و بخشنامه شماره ۷۰۲۲۲۳؍۱۴۰۰؍۱۲۰-۳؍۶؍۱۴۰۰ گمرک جمهوری اسلامی ایران
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره ۶۴۷۵۲۶؍۱۴۰۰؍۱۰۲-۱۹؍۵؍۱۴۰۰ و بخشنامه شماره ۷۰۲۲۲۳؍۱۴۰۰؍۱۲۰-۳؍۶؍۱۴۰۰ گمرک جمهوری اسلامی ایران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" براساس بند ۷ سیاستهای کلّی نظام در بخش صنعت ابلاغی مقام معظم رهبری حمایت از صادرکنندگان صنعتی مورد تاکید قرار گرفته و نامههای مورد اعتراض از جهت ایجاد انحصار در امر صادرات مفتول مسی برای چند شرکت خاص و خارج کردن سایر شرکت ها از حوزه صادرات این محصول مغایر با بند ۹ اصل سوم قانون اساسی و اصل چهلم قانون اساسی و ماده ۱۲۳ قانون برنامه ششم توسعه هستند و لذا ابطال آنها مورد تقاضاست. "
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
الف- بخشنامه شماره ۶۴۷۵۲۶؍۱۴۰۰؍۱۰۲-۱۹؍۵؍۱۴۰۰ گمرک جمهوری اسلامی ایران:
" کلّیه واحدهای ستادی و گمرکات اجرایی
با سلام
پیرو بخشنامه ۲۹۸۰۷۷؍۱۴۰۰-۵؍۳؍۱۴۰۰ در خصوص ساماندهی صادرات مس کاتد به پیوست تصویر نامه شماره ۱۱۹۲۴۹؍۶۰-۹؍۵؍۱۴۰۰ دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت در خصوص ساماندهی صادرات مفتول مس متضمن به نامه شماره ۱۰۸۹۹۲؍۶۰-۲۲؍۴؍۱۴۰۰ مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارتخانه مزبور جهت اقدام وفق مفاد نامه صدرالاشاره (صرفاً براساس لیست پیوست شامل نام و شناسه ملّی اشخاص مجاز به صادرات، ذیل کدهای طبقهبندی اعلامی و طی مدت زمان مشخص شده) با رعایت کلّیه قوانین و مقررات و ضوابط جاری ارسال میگردد.- مدیرکل دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران "
ب- بخشنامه شماره ۷۰۲۲۲۳؍۱۴۰۰؍۱۲۰-۳؍۶؍۱۴۰۰ گمرک جمهوری اسلامی ایران:
" کلّیه واحدهای ستادی و گمرکات اجرایی
با سلام
پیرو بخشنامه شماره ۶۴۷۵۲۶؍۱۴۰۰؍۱۰۲-۱۹؍۵؍۱۴۰۰ موضوع ساماندهی مفتول مسی به پیوست تصویر نامه شماره ۱۳۱۸۳۴؍۶۰-۲۴؍۵؍۱۴۰۰ دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت منضم به نامه شماره ۱۳۱۱۹۲؍۶۰-۲۴؍۵؍۱۴۰۰ مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارتخانه مزبور بابت صادرات مفتول مسی جهت اقدام وفق مفاد نامه صدرالاشاره (صرفاً براساس لیست پیوست شامل نام و شناسه ملّی اشخاص مجاز به صادرات، ذیل کدهای طبقهبندی اعلامی و طی مدت زمان مشخص شده) با رعایت کلّیه قوانین و مقررات و ضوابط جاری ارسال میگردد.- مدیرکل دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران"
علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به گمرک جمهوری اسلامی ایران تا زمان رسیدگی به پروند در جلسه هیات عمومی، پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۴؍۱۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آییننامهها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص میشود، از جمله صلاحیتها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه براساس توضیحات نمایندگان گمرک جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ۴؍۱۰؍۱۴۰۱ هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری مشخص شده است که بخشنامه شماره ۶۴۷۵۲۶؍۱۴۰۰؍۱۰۲ مورخ ۱۹؍۵؍۱۴۰۰ و بخشنامه شماره ۷۰۲۲۲۳؍۱۴۰۰؍۱۲۰ مورخ ۳؍۶؍۱۴۰۰ گمرک در مقام اعلام مفاد نامههای شماره ۱۱۹۲۴۹؍۶۰ مورخ ۹؍۵؍۱۴۰۰ و شماره ۱۳۱۸۳۴؍۶۰ مورخ ۲۴؍۵؍۱۴۰۰ دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر شدهاند و متضمن وضع قاعده مستقلی نیستند، بنابراین بخشنامههای مذکور از مصادیق مقررات موضوع بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ محسوب نمیشوند و رسیدگی به آنها در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری