رای شماره ۳۱۱۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۱۱۴

تاریخ دادنامه: ۳۰؍۱۱؍۱۴۰۰

شماره پرونده: ۰۰۰۱۴۸۲

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای ایمان قوامی فرد

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده ۲۲ تعرفه عوارض محلی سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تحت عنوان بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز و ماده ۲۳ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ تحت عنوان عوارض عدم ایجاد فضای سبز شورای اسلامی شهر پرند

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده ۲۲ تعرفه عوارض محلی سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تحت عنوان بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز و ماده ۲۳ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ تحت عنوان عوارض عدم ایجاد فضای سبز شورای اسلامی شهر پرند را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" با توجه به اینکه مواد ۲۲ و ۲۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۹۹ و نیز ماده ۲۲ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شهرداری پرند مصوب شورای اسلامی شهر پرند تحت عنوان عوارض و بهای خدمات ارائه و حفظ و عدم ایجاد فضای سبز به شرح پیوست مغایر با بند (الف) ماده ۱۷۴ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۹۰ در باب سیاست کاهشی عوارض و نیز علاوه بر تبصره ۳ ماده ۱۰۱ قانون شهرداری ها در باب اخذ رایگان سرانه خدماتی است که فضای سبز مصداق اجلی آن است به صورت مضاعف تجویز گردیده و از طرف دیگر طبق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۹۰ اخذ هر گونه وجه باید به موجب قانون باشد و ایضاً در قانون اصلاح قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها صرفاً عوارض قطع درخت تجویز گردیده که منصرف از عوارض فضای سبز به صورت کلی است و نیز طبق ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید درخواست یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی هنگام صدور پروانه یا پس از آن ممنوع است و عوارض و بهای خدمات مزبور در آراء متعدد صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری من جمله دادنامه های شماره ۷۴۶-۹/۸/۱۳۹۶، ۱۸۸-۱۷/۲/۱۳۹۸ و ۱۱۴۸-۱۱۴۷ مورخ ۲۵/۹/۱۳۹۹ ابطال گردیده است لذا تقاضای رسیدگی و ابطال مصوبات معترض به معنونه از تاریخ تصویب مورد استدعاست. "

متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:

" تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۳۹۹

ماده ۲۲- بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز (سال ۹۹)

به منظور حفظ و تامین فضای سبز در هنگام صدور پروانه ساختمانی و همچنین بعد از صدور رای کمیسیون ماده صد برای اراضی با کاربری های مختلف اعم از مسکونی، تجاری، صنعتی، اداری و سایر برای وصول بهای خدمات از مالکین یا متقاضیان صدور پروانه به شرح ذیل اقدام می‌گردد.

H=% ۵۰ (A B) D F

A = متراژ کل بنای صادره (مفید و غیر مفید)

B = عدد ثابت ۲۰ متر مربع عنوان متوسطه سرانه مسکونی برای شهرهای استان تهران

D = سرانه پیش بینی فضای سبز در طرح مصوب توسعه شهر (طرح هادی) برای شهر پرند عدد ثابت ۱۵ در نظر گرفته می‌شود.

F = حداقل هزینه ایجاد یک متر مربع فضای سبز در شهر پرند ۰۰۰؍۱۰۰ ریال در نظر گرفته شود.

H = مبلغی است که متقاضی بابت توسعه فضای سبز در هنگام دریافت پروانه ساختمانی می بایستی پرداخت نماید.

ماده ۲۳- عوارض عدم ایجاد فضای سبز (سال ۹۹)

حذف K احداث فضای سبز

A=(S-R)(M+N+۲P)

A= مبلغ قابل وصول

S= مساحت عرصه فضای سبز ایجاد شده طبق طرح تفصیلی شهرسازی

M= عدد ثابت هزینه اجرای فضای سبز در یک متر مربع برای کلیه شهرهای استان تهران ۰۰۰/۵۰ ریال در نظر گرفته شده است.

N= عدد ثابت هزینه نگهداری ۲ سال یک متر مربع فضای سبز که برای کلیه شهرهای استان تهران ۰۰۰/۵۰ ریال در نظر گرفته شده است.

R= فضای سبز ایجاد شده بر اساس گزارش کتبی کارشناس فضای سبز

ماده ۲۲- بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز (سال ۱۴۰۰)

به منظور حفظ و تامین فضای سبز در هنگام صدور پروانه ساختمانی و همچنین بعد از صدور رای کمیسیون ماده صد برای اراضی با کاربری های مختلف اعم از مسکونی، تجاری، صنعتی، اداری و سایر برای وصول بهای خدمات از مالکین یا متقاضیان صدور پروانه به شرح ذیل اقدام میگردد.

H=% ۵۰ (A B) D F

A = متراژ کل بنای صادره (مفید و غیر مفید)

B = عدد ثابت ۲۰ متر مربع عنوان متوسطه سرانه مسکونی برای شهرهای استان تهران

D = سرانه پیش بینی فضای سبز در طرح مصوب توسعه شهر (طرح هادی) برای شهر پرند عدد ثابت ۱۵ در نظر گرفته می‌شود.

F = حداقل هزینه ایجاد یک متر مربع فضای سبز در شهر پرند ۰۰۰؍۱۲۰ ریال در نظر گرفته شود.

H = مبلغی است که متقاضی بابت توسعه فضای سبز در هنگام دریافت پروانه ساختمانی و یا بعد از صدور رای کمیسیون بابت متراژ اضافه شده می بایستی پرداخت نماید.

A=S (M+N+۲P)

A= مبلغ قابل وصول فضای سبز ایجاد نشده

M= عدد ثابت هزینه اجرای فضای سبز در یک متر مربع برای کلیه شهرهای استان تهران ۰۰۰/۵۰ ریال در نظر گرفته شده است.

N= عدد ثابت هزینه نگهداری ۲ سال یک متر مربع فضای سبز که برای کلیه شهرهای استان تهران ۰۰۰/۵۰ ریال در نظر گرفته شده است.

S= متراژ اعلامی از سوی واحد فضای سبز "

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر یزد به موجب لایحه شماره ۲۱۴۳-۱۲/۱۰/۱۴۰۰ به طور خلاصه توضیح داده است که:

" ۱- شاکی به آرای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری مربوط به مصوبات شورای اسلامی شهرها جهت دریافت عوارض با عنوان « فضای سبز و توسعه آن» استناد نموده که به استحضار می رساند این موضوع در دفترچه تعرفه این شهرداری از تاریخ ابلاغ رای دیوان لحاظ گردیده و عوارض فضای سبز و توسعه حذف گردیده است. شورای اسلامی شهر پرند به موجب بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ این مصوبه را صرفاً برای واحدهایی که در نقشه های معماری ارائه شده هنگام صدور پروانه و یا اخذ پایانکار قادر به تامین فضای سبز مطابق طرح جامع مصوب نمی‌باشند، تصویب نموده و درآمد کسب شده صرفاً در جهت افزایش و حفظ و نگهداری سرانه های خدمات عمومی هزینه می‌گردد.

۲- در شهر پرند ماده ۱۰۱ قانون شهرداری و بالطبع تبصره های ذیل آن رعایت نمی گردد و شرکت عمران شهر پرند راساً اقدام به تفکیک اراضی نموده و شهرداری از اخذ سرانه های خدماتی بی نصیب می‌باشد.

۳- سرانه های عمومی شهر پرند غالباً کمتر از سرانه های مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بوده لذا این شرایط ویژه شورای اسلامی شهر را طبق قانون شوراها و قانون مالیات بر ارزش افزوده مستلزم تصویب عوارض محلی خاص درچارچوب قوانین و مقررات ملی می‌نماید."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳۰/۱۱/۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

هرچند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیش‌بینی نشده است و در آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۱۵۳-۱۰/۱۱/۱۳۹۶ این هیات، وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بندهای ۲۲ و ۲۳ تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۳۹۹ و ماده ۲۲ تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۴۰۰ که توسط شورای اسلامی این شهر در رابطه با اخذ عوارض و بهای خدمات فضای سبز وضع شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری