رای شماره ۳۸۶ و ۳۸۷ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۰۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۸۶ و ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۸۷
تاریخ دادنامه: ۳؍۳؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۱۵۱۹- ۰۰۰۰۹۸۲
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای وحید طالع زاری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰
گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال تعرفه نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" وفق دادنامه شماره ۸۴۶-۱؍۷؍۱۳۹۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری تعیین مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی بر اساس بند ۱۵ ماده ۱۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و بند ۱۵ ماده ۷۳ و بند ۳ ماده ۱۱۴ و ماده ۱۱۷ آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان جزو وظایف شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی بوده و درصد تفکیک بین رشته ای موضوع مصوبه شماره ۷۰۹۱؍۱۰۰؍۰۲- ۱۰؍۹؍۱۳۷۹ وزارت راه و شهرسازی به عنوان آخرین مصوبه معتبر تنها مبنای محاسبه اعلام و اجرای نرخ حق الزحمه خدمات مهندسی چهار رشته مهندسی معماری، مهندسی عمران و مهندسی تاسیسات مکانیکی و برقی میباشد. جدول حقالزحمه محاسبه و اعلام و اجرا شده از سوی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان سمنان در سال ۹۹، درصدهای جدول موضوع مصوبه ۷۰۹۲؍۱۰۰؍۰۲- ۲۰؍۱۲؍۷۹ را تغییر داده و حقوق قانونی اینجانب را تضییع نموده است و ادامه اجرای جدول مورد اشاره موجب ضرر و زیان جبران ناپذیری برای اینجانب گردیده و به تناظر آن باعث دارا شدن بلاوجه اشخاص ثالث گردیده که در صورت عدم جلوگیری از اجرای آن امکان جبران این ضرر در آینده مقدور نخواهد بود.
مطابق ماده ۲۶ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده ۱۱۲ آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تنها وزارت راه و شهرسازی مسئول بررسی انصراف سازمان از اهداف و ضوابط بوده و در صورت عدم توجه به توصیه های آن وزارت شرایط انحلال سازمان توسط وزارت متبوع پیش بینی شده است. با عنایت به خودداری مدیرکل راه و شهرسازی استان سمنان از انجام وظایف مقرر در ماده ۲۶ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده ۱۱۲ آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وعدم نظارت موثر و ارائه توصیه قانونی منطبق بر ابلاغیه وزارتی سال ۷۹ در خصوص نحوه تفکیک حق الزحمه بین رشته ای به سازمان استان که موجب تضییع حقوق اینجانب و اکل مال به غیر گردیده است و با توجه به عدم امکان جبران ضرر و زیان وارده و عودت مبالغ جابجا شده در جدول تعرفه از مهندسان سایر رشته ها به دلیل مرور زمان لذا استدعا دارد بدواً دستور توقف اجرای جدول حق الزحمه خدمات مهندسی سال ۹۹ استان سمنان مغایر با ابلاغیه شماره ۷۰۹۲؍۱۰۰؍۰۲- ۲۰؍۱۲؍۱۳۷۹ وزارت راه و شهرسازی را به ایشان تاکید همچنین الزام به تنظیم تعرفه در سالهای آتی با درصدهای قانونی و در ادامه نسبت به شکایت اینجانب در خصوص ضرر و زیان ناشی از عدم نظارت صحیح ایشان بر عملکرد سازمان نظام مهندسی ساختمان استان سمنان رسیدگی فرمایید."
متن تعرفه های مورد شکایت به شرح زیر است:
الف- نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال ۱۳۹۹:
" نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال ۱۳۹۹ در چهار رشته اصلی
(بر اساس ماده ۱۱۷ آییننامه اجرایی و ماده ۱۷ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان در سطح استان)
گروه ساختمان
شرح خدمات
الف
ب
ج
د
۲-۱ سقف
۵-۳ سقف
۷-۶ سقف
۱۰-۸ سقف
۱۲-۱۱ سقف
۱۵-۱۳ سقف
۱۶سقف و بالاتر
تا ۶۰۰ متر مربع
تا ۲۰۰۰ متر مربع
تا ۵۰۰۰ متر مربع
۵۰۰۰ متر مربع و بالاتر
خدمات طراحی
معماری
۹۵۱۷۵
۱۱۲۹۸۸
۱۳۷۰۲۵
۱۶۰۴۲۵
۱۸۵۸۵۰
۱۹۹۲۴۱
۲۱۲۶۲۵
سازه
۱۵۵۴۵۳
۱۶۷۱۸۲
۲۰۵۵۳۸
۲۴۰۳۳۷
۳۱۱۹۶۲
۳۰۴۴۲۰
۳۵۶۹۰۶
مکانیک
۳۱۷۲۵
۴۹۳۹۵
۵۴۸۱۰
۶۴۰۹۰
۷۹۶۵۰
۸۵۲۸۹
۹۱۱۲۵
برق
۲۵۳۸۰
۳۷۹۹۶
۴۵۶۷۵
۵۳۴۰۸
۶۶۳۷۵
۷۱۱۵۷
۷۵۹۳۸
هماهنگ کننده
۹۵۱۸
۱۱۲۹۹
۱۳۷۰۳
۱۶۰۲۳
۱۹۹۱۳
۲۱۳۲۷
۱۲۷۸۱
مجموع حق الزحمه طراحی
۳۱۷۲۵۰
۳۷۹۹۵۹
۲۵۶۷۵۰
۵۳۴۰۸۳
۶۶۳۷۵۰
۷۱۱۵۷۴
۷۵۹۳۷۵
خدمات نظارت
معماری
۷۷۲۸۸
۱۰۶۸۶۱
۱۲۲۷۶۰
۱۳۲۶۷۱
۱۹۵۰۷۵
۲۰۸۶۲۶
۲۲۲۷۵۰
سازه
۳۱۲۵۴۱
۲۲۳۰۱۴
۲۷۳۴۲۰
۳۱۹۹۹۴
۳۹۸۲۷۸
۴۲۵۹۸۵
۴۵۴۷۸۱
مکانیک
۴۲۵۰۸
۶۰۴۰۰
۷۲۵۴۰
۸۰۸۹۶
۱۰۵۶۶۶
۱۱۳۰۱۷
۱۲۰۶۵۶
برق
۳۸۶۲۴
۵۵۷۵۴
۶۶۹۶۰
۷۸۳۶۶
۸۹۴۰۹
۹۵۴۲۹
۱۰۲۰۹۴
هماهنگ کننده
۱۵۲۵۸
۱۸۵۸۵
۲۲۳۲۰
۳۶۱۳۲
۲۲۳۸۴
۲۶۰۸۱
۲۷۸۴۴
مجموع حق الزحمه نظارت
۳۸۶۴۳۸
۴۶۴۶۱۳
۵۵۸۰۰۰
۶۵۳۰۵۰
۸۱۲۸۱۳
۸۶۹۳۵۸
۹۲۸۱۳۵
جمع کل حق الزحمه
۷۰۳۶۸۸
۸۴۴۵۷۲
۱۰۱۴۷۵۰
۱۱۸۷۱۲۲
۱۴۷۶۵۶۳
۱۵۸۰۹۲۲
۱۶۸۷۵۰۰
توجه:
علاوه بر مبالغ فوق پرداخت مالیات بر ارزش افزوده برابر مقررات اعلام شده بر عهده مالک میباشد.
کلیه ارقام جدول فوق به ریال میباشد. "
ب- نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال ۱۴۰۰:
" نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال ۱۴۰۰ در چهار رشته اصلی
(بر اساس ماده ۱۱۷ آییننامه اجرایی و ماده ۱۷ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان در سطح استان)
گروه ساختمان
شرح خدمات
الف
ب
ج
د
۲-۱ سقف
۵-۳ سقف
۷-۶ سقف
۱۰-۸ سقف
۱۲-۱۱ سقف
۱۵-۱۳ سقف
۱۶سقف و بالاتر
تا ۶۰۰ متر مربع
تا ۲۰۰۰ متر مربع
تا ۵۰۰۰ متر مربع
۵۰۰۰ متر مربع و بالاتر
خدمات طراحی
معماری
۳۰-۱۳۱۵۳۰
۳۰-۱۵۷۵۲۹
۳۰-۱۸۹۳۶۲
۳۰-۲۲۱۴۳۰
۲۸-۲۵۶۸۴۰
۲۷۵۳۴۲
۲۹۳۸۴۵
سازه
۴۹-۲۱۴۸۳۳
۴۴-۲۳۱۰۴۲
۴۵-۲۸۴۰۴۴
۴۵-۳۳۲۱۴۵
۴۷-۴۳۱۱۲۴
۴۶۲۱۸۲
۴۹۳۲۳۹
مکانیک
۱۰-۴۳۸۴۳
۱۳-۶۸۲۶۲
۱۲-۷۵۷۴۵
۱۲-۸۸۵۷۲
۱۲-۱۱۰۰۷۴
۱۱۸۰۰۴
۱۲۵۹۳۳
برق
۸-۳۵۰۷۵
۱۰-۵۲۵۱۰
۱۰-۶۳۱۲۱
۱۰-۷۳۸۱۰
۱۰-۹۱۷۲۸
۹۸۳۳۷
۱۰۴۹۴۵
هماهنگ کننده
۳-۱۳۱۵۳
۳-۱۵۷۵۳
۳-۱۸۹۳۶
۳-۲۲۱۴۳
۳-۲۷۵۱۹
۲۹۵۰۱
۳۱۴۸۳
مجموع حق الزحمه طراحی
۴۳۸۴۳۵
۵۲۵۰۹۵
۶۳۱۲۰۸
۷۳۸۰۹۹
۹۱۷۲۸۵
۹۸۳۳۶۵
۱۰۴۹۴۴۵
خدمات نظارت
معماری
۲۰-۱۰۶۸۱۰
۲۳-۱۴۷۶۸۰
۲۲-۱۶۹۶۴۹
۲۲-۱۹۸۵۵۲
۲۴-۲۶۹۵۸۸
۲۸۸۳۴۰
۳۰۷۸۳۷
سازه
۵۵-۲۹۳۷۲۸
۴۸-۳۰۸۲۰۱
۴۹-۳۷۷۸۵۴
۴۹-۴۴۲۲۳۰
۴۹-۵۵۰۴۱۰
۵۸۸۶۹۴
۶۲۸۵۰۱
مکانیک
۱۱-۵۸۷۴۶
۱۳-۸۳۴۷۱
۱۳-۱۰۰۲۴۷
۱۳-۱۱۷۳۲۶
۱۳-۱۴۶۰۲۷
۱۵۶۱۸۴
۱۶۶۷۴۵
برق
۱۰-۵۳۴۰۵
۱۲-۷۷۰۵۰
۲۱-۹۲۵۳۶
۱۲-۱۰۸۳۰۱
۱۱-۱۲۳۵۶۱
۱۳۲۱۵۶
۱۴۱۰۹۲
هماهنگ کننده
۴-۲۱۳۶۲
۴-۲۵۶۸۳
۴-۳۰۸۴۵
۴-۳۶۱۰۰
۳-۳۳۶۹۹
۳۶۰۴۲
۳۸۴۸۰
مجموع حق الزحمه نظارت
۵۳۴۰۵۱
۶۴۲۰۸۵
۷۷۱۱۳۱
۹۰۲۵۱۰
۱۱۲۳۲۸۵
۱۲۰۱۴۱۶
۱۲۸۲۶۵۵
جمع کل حق الزحمه
۹۷۲۴۸۶
۱۱۶۷۱۸۰
۱۴۰۲۳۳۹
۱۶۴۰۶۰۹
۲۰۴۰۵۷۰
۲۱۸۴۷۸۱
۲۳۳۲۱۰۰
توجه:
علاوه بر مبالغ فوق پرداخت مالیات بر ارزش افزوده برابر مقررات اعلام شده بر عهده مالک میباشد.
کلیه ارقام جدول فوق به ریال میباشد. "
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل راه و شهرسازی استان سمنان به موجب لایحه شماره ۱۷۹۷۹؍۰۰؍۱- ۱۰؍۸؍۱۴۰۰ توضیح داده است که:
" به استحضار می رساند نظر به اینکه برابر تبصره ۱ماده ۱۱۷ آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان که بیان می دارد: « به منظور بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری و قیمت مهندسی مرکب از ۵ نفر کارشناس خبره به انتخاب وزیر مسکن و شهرسازی و ۲ نفر کارشناس به معرفی رئیس سازمان برنامه و بودجه تشکیل میشود که ۴ عضو آن از جمله دو عضو سازمان برنامه و بودجه ثابت و ۳ عضو آن بر حسب موضوعات مطروحه متغیر خواهد بود. شورای یاد شده میتواند کمیته های تخصصی نیز داشته باشد.» و همچنین مطابق بند۱۷-۳ ماده ۱۷ مبحث دوم نظامات اداری مقررات ملی ساختمان که اشعار می دارد: « قیمتهای مندرج در جدول شماره ۱۰ با توجه به شرایط و کیفیت ساخت و ساز در هر استان، میتواند بر اساس پیشنهاد هیات مدیره سازمان استان و تصویب هیاتی مرکب از معاون عمرانی استانداری، رئیس سازمان مسکن و شهرسازی و رئیس سازمان استان حداکثر تا ۲۵ درصد نسبت به قیمتهای تعیین شده کاهش یا افزایش یابد.» بنابراین این اداره کل به تنهایی هیچگونه مسئولیتی در قبال تعیین تعرفه نداشته ضمن اینکه هیات های ۴ نفره در خصوص نحوه اعمال تعرفه و درصد وزنی که مورد اختلاف شاکی میباشد در صلاحیت این اداره کل و هیات های ۴ نفره نمیباشد. بدیهی است چنانچه تخلفی در خصوص موارد مرتبط به هیات ۴ نفره مطرح باشد میبایست کلیه اعضا طرف دعوا قرار گیرند. کلیه اقدامات در راستای قیمت گذاری و تعرفه نرخ مورد خواسته از سوی هیات ۴ نفره استانی صورت می پذیرد و به نظر میرسد میبایست هیات موصوف و یا اشخاص صاحب امضا مصوبه هیات ۴ نفره طرف دعوا قرار گیرند و کلیه آراء و دادخواست ها و غیره به هیات و اعضای آن ابلاغ و امکان دفاع برای ایشان فراهم گردد. علیهذا مراتب جهت استحضار و بهره برداری و عنداللزوم صدور اوامر مقتضی به حضور ایفاد میگردد."
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳؍۳؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف- با توجه به اینکه تعرفه نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان در سال ۱۴۰۰ قبلاً در دیوان عدالت اداری مورد شکایت قرار گرفته و هیات عمومی دیوان عدالت اداری براساس رای شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۹۲-۶؍۲؍۱۴۰۱ حکم به ابطال مقرره مزبور صادر کرده است، بنابراین موجبی برای رسیدگی به شکایت مطروحه به خواسته ابطال مقرره فوق وجود ندارد و هیات عمومی دیوان عدالت اداری در این زمینه با تکلیفی مواجه نیست.
ب- براساس بند ۱۵ ماده ۱۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب ۲۲؍۱۲؍۱۳۷۴، «تهیه و تنظیم مبانی قیمتگذاری خدمات مهندسی در استان و پیشنهاد به وزارت مسکن و شهرسازی»، یکی از وظایف و اختیارات هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان است و تعیین مرجع تصویب مبانی و قیمت خدمات مهندسی به آیین نامه اجرایی محول شده است و برمبنای تبصره ۱ ماده ۱۱۷ آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب ۱۷؍۱۱؍۱۳۷۵ هیات وزیران، «بررسی و تایید مبانی قیمتگذاری و قیمت خدمات مهندسی»، در صلاحیت شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی وزارت مسکن و شهرسازی قرار دارد و شورای مذکور نیز مطابق مصوبه شماره ۰۲؍۱۰۰؍۷۰۹۲-۲۰؍۱۲؍۱۳۷۹ به تعیین جدول تفکیک درصدهای حق الزحمه خدمات مهندسی ساختمان در چهار رشته اقدام کرده است. بنا به مراتب فوق که در مفاد آرای شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۴۶-۱؍۷؍۱۳۹۹ و شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۹۲-۶؍۲؍۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده است، تصویب تعرفه نرخ خدمات مهندسی ساختمان استان سمنان مربوط در سال ۱۳۹۹ از آن جهت که متضمن تغییر نرخ مصوب توسط شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی وزارت راه و شهرسازی است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار هیات مزبور بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری