رای وحدت رویه شماره ۴۹ مورخ ۱۳۸۸/۰۲/۰۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۶ اردیبهشت ۱۳۸۸
شماره دادنامه: ۴۹
کلاسه پرونده: ۸۷/۹۶۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمد حیدرآبادی
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعبه ۳۰ دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف- شعبه سیام دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۱۱۸۰موضوع شکایت آقای عبدل امیر مرادی به طرفیت شهرداری منطقه ۲ مشهد- کمیسیون ماده صد به خواسته اعتراض به رای شماره ۲/۱۰۱-۲ مورخ ۲۷/۳/۱۳۸۶ به شرح دادنامه شماره ۱۲۸۵ مورخ ۱/۵/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه اولاً شهرداریها میتوانند از ادامه عملیات ساختمانی بدون پروانه و یا مخالف مفاد پروانه به وسیله مامورین خود اعم از اینکه عملیات ساختمانی در زمین محصور یا غیر محصور واقع باشد، جلوگیری نمایند و از طرفی به استناد تبصره ۷ ماده صد قانون یاد شده مهندس ناظر، ماموران شهرداری را مکلف به جلوگیری به موقع در صورت وقوع تخلف نموده و حتی تعقیب جزایی آنان لازم دانسته است و شهرداری این تکلیف خود را انجام نداده و عملاً موجبات تخلف را فراهم آورده است. ثانیاً با عنایت به نظریه مورخ ۱۱/۲/۱۳۶۳ شورای عالی قضایی و نظریه شماره ۴۵۸۹/۷ مورخ ۲۷/۷/۱۳۷۲ اداره حقوقی تخریب بنای مسقف تجویز نگردیده و کلمه میتواند در صدر ماده صد موید این است که کمیسیون ماده صد تکلیف و الزامی برای صدور رای تخریب بنا ندارد و طبق تبصره ۲ ماده صد میتواند رای دیگری غیر از تخریب صادر نماید و چون تعطیل و اعاده به وضع سابق مستلزم تخریب و جمع آوری تاسیسات موجب تزلزل و عدم استحکام به قسمتهای دیگر ساختمان (که با مجوز ساخته شده) و مستلزم ایجاد خسارت جبران ناپذیر به سازنده بناء خواهد بود که این امر نیز مورد نظر قانونگذار نمیباشد و در وضع موجود و بحران شدید مسکن ثمرهای جز هدر رفتن نیروی انسانی و مادی و مصالح ساختمانی ندارد. ثالثاً با توجه به تبصرههای ماده صد قانون شهرداری لزوم حکم به تخریب در صورتی است که اصول سه گانه شهرسازی - فنی - بهداشتی از سوی مالک رعایت نشده باشد که از طرف شهرداری هم دلیل قانع کنندهای بر عدم رعایت اصول مذکور ارائه نگردیده است و در واقع رای صادره، متکی بر مبانی قانونی اصدار نیافته است. فلذا با عنایت به موارد معنونه دعوی مطروحه را وارد تشخیص و ضمن نقض رای مورد شکایت رسیدگی مجدد به کمیسیون همعرض محول میشود. ب- شعبه سیام دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۱۱۷۹ موضوع شکایت آقای محمد حیدرآبادی به طرفیت شهرداری منطقه ۲ مشهد به خواسته نقض رای شماره ۴۴۳ مورخ ۶/۸/۱۳۸۶ کمیسیون تجدیدنظر ماده صد قانون شهرداری مبنی بر قلع مستحدثات به جهت ساخت غیر مجاز در کاربری کشاورزی و بدون رعایت استحکام و مقاوم سازی به شرح دادنامه شماره ۱۸۸۰ مورخ ۱۷/۷/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، با عنایت به اینکه شاکی ایراد و اعتراض موثر و موجهی که اساس رای را متزلزل و مخدوش و در نتیجه موجبات نقض آن را فراهم نماید، ارائه نکرده و نسبت به دعاوی مطروحه دلیلی ابراز ننموده و از نظر شکلی نیز ایراد و اشکالی به رای وارد نیست و در نحوه رسیدگی و رعایت تشریفات تخلفی از مقررات قانونی مشهود و ملحوظ نمیباشد و شکایت به کیفیت مذکوره وارد نیست. علیهذا حکم به رد آن صادر مینماید. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- تعارض در مدلول دادنامههای فوقالذکر محرز به نظر میرسد. ب- علاوه بر اینکه احداث بنا در محدوده قانونی شهر و حریم آن منوط به ارائه سند مالکیت رسمی و یا مدارک مثبت اذن مالک است، اساساً احداث بنای مسکونی در اراضی کشاورزی قبل از تغییر کاربری آنها توسط مرجع ذیصلاح قانونی مجوزی ندارد. بنابراین دادنامه شماره ۱۸۸۰ مورخ ۱۷/۷/۱۳۸۷ شعبه سیام دیوان عدالت اداری مبنی بر رد اعتراض شاکی نسبت به رای قطعی کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری در حدی که مفید این معنی است، موافق اصول و موازین قانونی میباشد. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- رهبرپور