رای شماره ۵۷۴ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۱۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

کلاسه پرونده: ۴۱۲/۸۱

شاکی:آقای محمد فلاحیان

موضوع:ابطال بخشنامه شماره ۴۸۰۴۴ وزارت کار و امور اجتماعی

تاریخ رای:یکشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸۳

شماره دادنامه: ۵۷۴

مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، به موجب ماده ۹۲ قانون کار، کارفرمایان مکلف شده‌اند جهت سلامت شاغلین در کارگاهها حداقل سالی یک بار از آنها معاینات دوره‌ای توسط مراکز بهداشتی، درمانی، آزمایشات لازم را به عمل آورده که سلامتی آنان در معرض خطر واقع نشود. حالیه از آنجائی که در قانون تامین اجتماعی ماده ۲ بند ۷ موضوع استفاده از مزایای بیمه و دفترچه بیمه را صریحاً اعلام داشته و کارفرما مجاز به استفاده از دفترچه در موارد درمان و پیشگیری از امراض (معاینات و آزمایشات) می‌باشد. معاون اداره کل خدمات اجتماعی کارگران وزارت کار و امور اجتماعی در بخشنامه مغایر قانون اعلام داشته که استفاده از دفترچه بیمه به لحاظ انجام معاینات دوره‌ای که حالت پیشگیری از امراض می‌باشد نه درمان غیر قانونی محسوب و کارفرمایان مکلف می‌باشند در زمان معرفی کارگران به مراکز درمانی شخصاً بدون استفاده از دفترچه بیمه شده هزینه معاینات و آزمایشات را بپردازند و مستندات صدور بخشنامه را ماده ۹۲ قانون کار و ماده ۸۸ قانون تامین اجتماعی اعلام داشته است که در مستندات مذکور مجوزی جهت صدور این بخشنامه ملاحطه نمی‌شود. مدیرکل دفتر امور حقوقی وزارت کار و امور اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور مبادرت به ارسال نامه شماره ۹۸۴۱۵/۵ مورخ ۱۳۸۱/۱۲/۲۸ اداره کل خدمات اجتماعی وزارت کار و امور اجتماعی و جوابیه شماره ۱۳۶۰۲۵/۴۰۱۰ مورخ ۱۳۸۱/۱۲/۲۴ مدیرکل درمان مستقیم سازمان تامین اجتماعی نموده است. ۱- در نامه مدیرکل خدمات اجتماعی وزارت کار و امور اجتماعی آمده است، به پیوست تصویر نامه شماره ۱۳۶۰۲۵/۴۰۱۰ مورخ ۱۳۸۱/۱۲/۲۴ سازمان تامین اجتماعی در خصوص استفاده از برگه‌های دفترچه بیمه تامین اجتماعی به منظور انجام معاینات ادواری جهت استحضار ایفاد می‌گردد. ۲- در نامه مدیرکل درمان مستقیم سازمان تامین اجتماعی اعلام شده است، با عنایت به ماده ۳ قانون تامین اجتماعی دفترچه درمان تامین اجتماعی به منظور ارائه و استفاده خدمات درمانی کاربرد داشته و بر اساس ماده ۸۸ قانون تامین اجتماعی و ماده ۹۲ قانون کار ارائه خدمات بهداشتی من جمله معاینات ادواری به عهده کارفرمایان بوده و استفاده از دفترچه بیمه جهت امر مذکور منع قانونی دارد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

با عنایت به صدر ماده ۸۸ قانون تامین اجتماعی که مقرر می‌دارد، انجام خدمات بهداشتی مربوط به محیط کار به عهده کارفرمایان است و نیز مدلول مادتین ۹۲ و ۹۵ قانون کار که مسئولیت اجرای مقررات و ضوابط فنی و بهداشت کار را بر عهده کارفرمایان و مسئولین واحدهای موضوع ماده ۸۵ قانون یاد شده قرار داده است، بنابراین مفاد بخشنامه شماره ۴۸۰۲۲ مورخ ۸/۸/۷۶ معاون اداره کل خدمات اجتماعی کارگران وزارت کار و امور اجتماعی مبنی بر ممنوعیت استفاده از برگه‌های دفترچه بیمه کارگران هنگام انجام معاینات کارگری خلاف قانون تشخیص داده نشد.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری