رای وحدت رویه شماره ۵۸۷ مورخ ۱۳۹۰/۱۲/۲۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۲۲/۱۲/۱۳۹۰
شماره دادنامه: ۵۸۷
کلاسه پرونده: ۸۹/۸۷۴
درخواست کننده: آقای حسن مهدوی
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: حجت الاسلام والمسلمین آقای حسن مهدوی، رئیس شعبه دوم دیوان عدالت اداری به موجب مرقومه ۲/۳/۱۳۸۹ خویش اعلام کرده است که در رابطه با بازنشستگی اعضاء هیات علمی دانشگاهها با کمتر از ۳۵ سال سابقه خدمت، شعب دیوان آراء متعارض صادر کرده اند. با تقدیم چهار رای از شعب اول، دوم، سوم و بیست و دوم دیوان عدالت اداری، رفع تعارض و صدور رای وحدت رویه مورد استدعاست.
گردش کار پروندهها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف - شعبه اول دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۱/۸۸/۶۵۰ با موضوع دادخواست آقای احمد حسن پور دادخواستی به طرفیت دانشگاه پیام نور و به خواسته اعتراض به حکم بازنشستگی، به موجب دادنامه شماره ۱۸۲۸ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به این که شاکی دارای مدرک دکتری بوده و به استناد ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری بازنشسته شده و با توجه به این که به موجب بند الف ماده ۱۰۳ از قانون یاد شده دستگاههای اجرایی میتوانند شاغلین مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر را با داشتن ۳۵ سال سابقه خدمت با تقاضای کتبی کارمند برای سنوات بالاتر از سی سال بازنشسته نمایند و با عنایت به این که شاکی دارای مدرک دکتری بوده و به عنوان عضو هیات علمی در دانشگاه پیام نور مرکز زرین شهر مشغول خدمت بوده و حسب مندرجات حکم بازنشستگی پیوست پرونده شماره ۴۰۵۸۷۳۹۴ مورخ ۳۰/۸/۱۳۸۷ سابقه خدمت شاکی ۳۱ سال و ۶ روز اعلام شده و دلیلی بر تقاضای مشارالیه مبنی بر بازنشستگی محرز نمیباشد. علی هذا خواسته موجه تشخیص و به ورود شکایت دائر بر ابطال حکم ابلاغ بازنشستگی نامبرده به شماره فوق و اعاده به خدمت نامبرده حکم صادر و اعلام میشود.
ب: شعبه دوم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۲/۸۸/۹۷۰ با موضوع دادخواست آقای رحیم حکمت شعار دادخواستی به طرفیت دانشگاه الزهرا و به خواسته ابطال حکم بازنشستگی، به موجب دادنامه شماره ۱۸۰ - ۱۱/۲/۱۳۸۹، مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به اینکه مطابق ماده ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری اعضاء هیات علمی از شمول قانون مذکور استثناء شدهاند و ماده ۱۰۳ قانون مربوط به بازنشستگی کارکنان عادی میباشد که در مشاغل غیرتخصصی با حداقل ۳۰ سال و مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر از ۳۵ سال و با درخواست کارمند برای سنوات بالاتر از ۳۰ سال بازنشستگی قانونی است و نامبرده به لحاظ اینکه برابر حکم کارگزینی عضو هیات علمی میباشد، استناد به ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ قانونی نبوده و با فرض اینکه شامل ماده مذکور شود با داشتن مدرک دکترا و مشاغل تخصصی، بازنشستگی با کمتر از ۳۵ سال خدمت منوط به درخواست میباشد بنابراین اعتراض از این جهات موجه است لذا با وارد دانستن شکایت شاکی و ابطال حکم بازنشستگی فوق الاشعار حکم صادر میشود.
ج: شعبه بیست و دوم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۲۲/۸۷/۹۹۶-۱۰۵۶ با موضوع دادخواست آقای مهدی طیب به طرفیت دانشگاه علامه طباطبائی و به خواسته ابطال حکم بازنشستگی، به موجب دادنامه شماره ۲۰۴۸ و ۲۰۴۷-۳۰/۹/۱۳۸۷ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
با وصف اینکه به موجب ماده ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری اعضای هیات علمی دانشگاهها از شمول آن قانون مستثنی هستند و مشتکیعنه دلیل یا قرینه معارضی در این خصوص ارائه ننموده است فلذا بنا به مراتب مذکور شکایت وارد تشخیص در اجرای اصل ۱۷۳ قانون اساسی و با رعایت مادتین ۱۳ و ۱۴ قانون دیوان عدالت اداری و به استناد مادتین ۱۰۳ و ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با وارد دانستن شکایت و الزام مشتکیعنه به اجابت خواسته شاکی دائر بر لغو حکم بازنشستگی و الزام مشتکیعنه به بکارگیری مجدد شاکی حکم صادر و اعلام میشود.
د: شعبه سوم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۳/۸۸/۱۹۳۲ با موضوع دادخواست آقای مهدی خزاعی به وکالت از آقای حمیداله بهادر به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی ایران و به خواسته ابطال حکم بازنشستگی، به موجب دادنامه شماره ۳۱- ۲۱/۱/۱۳۸۹، مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به اینکه بر طبق ماده ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری اعضاء هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی از شمول قانون مذکور از نظر مقررات استخدامی مستثنی میباشند و هیات امناء دانشگاه علوم پزشکی ایران براساس اختیارات حاصل از بند (الف) ماده ۴۹ قانون برنامه چهارم توسعه طی ماده ۷۲ آییننامه استخدامی اعضاء هیات علمی تصویب نموده است که دانشگاه میتوانند اعضاء هیات علمی را با حلول ۳۰ سال خدمت بازنشسته نمایند اگرچه در حکم بازنشستگی به ماده ۱۰۳ اشاره شده است لیکن در نتیجه اقدام طرف شکایت مبنی بر بازنشسته نمودن شاکی با وجود ۳۰ سال سابقه خدمت مغایر موازین نمیباشد و از جانب دیگر اعتراض شاکی به استناد ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به بازنشسته شدن وی قبل از رسیدن به مرز ۳۵ سال خدمت فاقد پایگاه قانونی است و اقدام طرف شکایت در بازنشسته نمودن شاکی مغایر موازین به نظر نمیرسد لذا رای به رد شکایت مطروح با کیفیت موجود صادر و اعلام میشود.
هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا، مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
اولاً: تعارض در مدلول آراء مذکور در گردش کار محرز است.ثانیاً: نظر به این که مطابق ماده ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۸/۷/۱۳۸۶، اعضاء هیات علمی از شمول قانون مستثنی اعلام شده اند و احکام بازنشستگی شکات پرونده های موضوع تعارض مستند به ماده ۱۰۳ قانون یاد شده صادر شده است، بنابراین به لحاظ عدم امکان شمول قانون مدیریت خدمات کشوری بر اعضاء هیات علمی، احکام بازنشستگی که مستند به ماده ۱۰۳ قانون مذکور صادر شده فاقد وجاهت قانونی است و احکام صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری در رای بر وارد دانستن شکایت شکات از حیث عدم وجاهت قانونی استناد به قانون مدیریت خدمات کشوری در بازنشستگی اعضاء هیات علمی صحیح و موافق قانون است. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- علی مبشری