رای شماره ۶۴۷ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۱۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۶۴۷
تاریخ دادنامه: ۱۴؍۴؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۳۲۵۶
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکیان: آقایان علی ناظریان جزی و علیرضا طغیانی خوراسگانی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف ۲ از تعرفه شماره ۱۹-۲ دفترچه عوارض و بهای خدمات محلی سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر دامنه
گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی واحد ابطال ردیف ۲ از تعرفه شماره ۱۹-۲ دفترچه عوارض و بهای خدمات محلی سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر دامنه را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که:
" هر چند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز شهری پیش بینی نشده است، بنابراین تصویب و اخذ عوارض مصوبه معترض عنه مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر دامنه میباشد. مطابق اصل ۵۱ قانون اساسی، اخذ هرگونه مال، وجه کالا و خدمات از شهروندان میبایست با تجویز قانونی باشد و وفق اصل ۱۰۵ قانون اساسی تصمیمات شورا نباید مخالف قوانین کشور باشد.
نظر به اینکه مصوبه معترض عنه شورای اسلامی شهر دامنه برای اجرا در سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ ناظر بر وضع عوارض فضای سبز است و هیات دیوان عدالت اداری پیش از این مصوبات معترض عنه و به موجب آراء متعدد از جمله آراء ۷۴۶-۹؍۸؍۱۳۹۶، ۱۱۵۳-۱۰؍۱۱؍۱۳۹۶، ۱۸۸-۱۷؍۲؍۱۳۹۸ و ۲۴۰۵-۱۴؍۸؍۱۳۹۸ مصوبات ناظر بر وضع عوارض فضای سبز را باطل کرده است، بنابراین شورای اسلامی شهر دامنه میبایست مفاد آراء هیات عمومی مبنی بر ابطال مصوبات مشابه را در تصویب مصوبات مورد اعتراض رعایت می کرد، بنابر مراتب مصوبات مورد اعتراض در قسمت وضع عوارض بر فضای سبز به علت مغایرت با آراء هیات عمومی مذکور مشمول اعمال ماده ۹۲ قانون دیوان عدالت اداری است. لذا با توجه به توضیحات مذکور و به دلیل عدم رعایت مفاد آرای مذکور هیات عمومی دیوان عدالت اداری توسط شورای اسلامی شهر دامنه در مصوبات بعدی، طبق ماده ۹۲ قانون دیوان عدالت اداری جهت رسیدگی خارج از نوبت و به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص بر اساس بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، ابطال ردیف ۲ تعرفه شماره ۱۹-۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر دامنه تحت عنوان عوارض فضای سبز که به لحاظ مغایرت مصوبات مذکور با مواد قانونی مذکور خارج از حدود اختیارات قانونی طرف شکایت میباشد را از تاریخ تصویب درخواست می نماییم."
متن تعرفه های مورد شکایت به شرح زیر است:
ردیف ۲ تعرفه شماره ۱۹-۲ دفترچه عوارض و بهای خدمات محلی سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر دامنه
ردیف
عنوان تعرفه عوارض
نحوه محاسبه عوارض مصوب قبلی
نحوه محاسبه عوارض مصوب بهمن ماه ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹
توضیحات
۲
فضای سبز
معاد ۵ % عوارض پذیره با زیربنا به اضافه نیم درصد عوارض تراکم متعلقه
معاد ۵ % عوارض پذیره با زیربنا به اضافه نیم درصد عوارض تراکم متعلقه
بند (۱): این عوارض هنگام صدور پروانه با اصلاح پروانه توسط شهرداری وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد.
بند (۲): ضریب k حداکثر پنج درصد تعیین میگردد.
بند (۳): عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رای ابقاء صادر میشود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد.
بند ۲: این عوارض صرفاً یک مرتبه برای هر ملک قابل محاسبه و وصول میباشد.
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شورای اسلامی شهر دامنه، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴؍۴؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
هرچند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیههای بعدی آن، عوارض فضای سبز پیشبینی نشده است و در آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۵۰۴-۱۷؍۳؍۱۴۰۱ این هیات، وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ردیف ۲ تعرفه شماره (۱۹-۲) از تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شهرداری دامنه که تحت عنوان عوارض فضای سبز به تصویب شورای اسلامی شهر مذکور رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری