رای شماره ۸۵۸ مورخ ۱۳۸۷/۱۲/۱۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: ۸۵۸
تاریخ دادنامه: ۱۳۸۷/۱۲/۱۳
کلاسه پرونده: ۸۶/۳۰۲
شاکی: آقای مهدی بهآبادی
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره ۷۸۴۳/پ مورخ ۲۸/۵/۱۳۸۲ مدیرکل سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، مدیرکل سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی جوابیه استعلامی از سوی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، در خصوص تعیین ارتفاع سقف مراکز و اماکن مشمول قانون اصلاح ماده ۱۳ با صدور دستورالعمل به شماره ۴۸۴۳/۶ب مورخ ۲۲/۵/۱۳۸۲، که به تمام معاونتهای بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی سراسر کشور ارسال و ابلاغ شده، و رعایت حداقل ارتفاع سقف ۴ متر برای تمامی مراکز و اماکن مشمول قانون اصلاح ماده ۱۳ مواد خوردنی، آشامیدنی.... را الزامی نموده است، که معاونتهای بهداشتی سراسر کشور از جمله معاونت بهداشتی، مرکز بهداشت استان گلستان، در پی اجرای دستورالعمل صادره فوقالذکر، در تمامی مراجعه اشخاص جهت تایید صلاحیت بهداشتی مکان مورد نظرشان در اجرای ماده ۸ آییننامه بهداشت محیط مصوب ۲۴/۴/۱۳۷۱، در صورتی که ارتفاع سقف مکان مورد نظر از ۴ متر کوتاهتر باشد، با اعلام عدم احراز از مقررات بهداشت محیط کار مورد نظر، عملاً مکان مورد نظر را به همین دلیل عدم صلاحیت اعلام نموده و حتی خودسرانه با سوء استفاده از اجرای قانون اصلاح ماده ۱۳ قانون مواد خوردنی مصوب ۱۳/۹/۱۳۷۹ به صورت سلیقهای، مکان عدم صلاحیت اعلام شده به دلیل فوق را، تعطیل و پلمپ مینمایند، که موجبات مشکلات عدیده برای مردم از جمله بنده در اخذ پروانه بهرهبرداری مکانم را سبب شده است. نظر به اینکه اولاً در قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی مصوب ۱۳۴۶ با اصلاحات بعدی و قانون اصلاح ماده ۱۳ قانون مواد خوردنی... مصوب ۱۳/۹/۱۳۷۹ مجلس شورای اسلامی، در مورد تعیین ارتفاع سقف مراکز و اماکن مشمول قانون، اظهار نظری نشده است. ثانیاً، در آییننامه مقررات بهداشتی در اجرای ماده ۱۳ قانون فوقالذکر مصوب ۱۳۴۷ در ۴۴ ماده و ۱۱ تبصره و آییننامه بهداشت محیط مصوب ۲۴/۴/۱۳۷۱ هیات وزیران نیز، در مورد ارتفاع سقف مراکز و اماکن، اظهار نظری ننموده است و برای وزارت بهداشت و معاونتهای آن وزارتخانه، تعیین تکلیف قانونی مشخص و معین نکرده است. نظر به اینکه دستورالعمل صادره از سوی مدیرکل سلامت محیط و کار وزارت بهداشت به شماره ۴۸۴۳/۶ب مورخ ۲۸/۵/۱۳۸۲ خلاف اصل ۵۸، ۷۱ و ۱۷۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، که وضع قانون و قواعد آمره در عموم مسائل را به قوه مقنن سپرده میباشد لذا دستورالعمل صادره، خارج از اختیارات قوه مجریه در وضع مقررات دولتی صادر شده و متقاضی ابطال دستورالعمل فوقالذکر میباشم. مشاور وزیر و مدیرکل دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص شکایت شاکی مبنی بر ابطال دستورالعمل فوقالذکر طی نامه شماره ۱۸۵۰۷۱ح/ن مورخ ۱۳/۸/۱۳۸۶ اعلام داشتهاند، طبق بند ۲ ماده یک قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب خرداد ماه ۱۳۶۷ مجلس شورای اسلامی تامین بهداشت عمومی و ارتقاء سطح آن از طریق اجرای برنامههای بهداشتی خصوصاً در زمینه بهداشت محیطف مبارزه با بیماریها، بهداشت خانواده و مدارس، آموزش بهداشت عمومی، بهداشت کار و شاغلین با تاکید بر اولویت مراقبتهای بهداشتی اولیه با همکاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط و بند (ج) ماده ۱۱ همان قانون تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به بهداشت کلیه موسسات خدماتی و تولیدی مربوط به خدمات مذکور در فوق و بند (ت) و (چ) کنترل بهداشتی به منظور اعمال ضوابط بهداشت محیطی مراکز و اماکن مشمول آییننامه بهداشت محیط مصوب مرداد ماه ۱۳۷۶ هیات وزیران تعیین و ابلاغ ضوابط را به این وزارت واگذار نموده، لذا دستورالعمل شماره ۴۸۴۳/۶ب مورخ ۲۸/۵/۱۳۸۲ در راستای اجرای مفاد بندهای مذکور صادر شده است. مدیرکل حقوقی شهرداری تهران درپاسخ به استعلام هیات عمومی دیوان طی نامه شماره ۵۲۰۵۶/۰۴/۳۱۷ مورخ ۳/۱۰/۱۳۸۷ مبادرت به ارسال تصویر نظریه شماره ۲۵۵۲۱۸/۸۷/۸۱۳ مورخ ۱۹/۸/۱۳۸۷ اداره کل تدوین ضوابطف نظارت و صدور پروانه حوزه معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران نموده است، در نامه اخیرالذکر آمده است، در خصوص ارتفاع مجاز مکانهای تجاری به پیوست تصویر مصوبه بند یک صورتجلسه ۲۸۴ شورای طرح و بررسی به شماره ۵۷۸۲/۲۲۱۷۵/۴۱۰ مورخ ۱۵/۱۲/۱۳۶۴ مبنی بر ارتفاع ۵/۴ متر، ارتفاع مجاز ساختانهای تجاری که فاقد نیم طبقه باشند و ۶ متر ارتفاع تجاری جهت ساختانهایی که دارای نیم طبقه تجاری باشند ارسال میگردد، ضمناً در خصوص ساختانهایی که در فضای باز حیاط دارای ساختمان میباشند به استناد بخشنامه قائم مقام شهردار تهران به شماره ۳۴۳۳۷ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۶۰ حداکثر یک طبقه که از پای کار تا لبه دست انداز بام نباید از ۵/۳ متر تجاوز نماید جلب مینمائیم. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل در تاریخ فوق تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
به موجب بند ۲ و شق (ج) بند ۱۱ ماده یک قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب ۱۳۶۷ تامین بهداشت عمومی و ارتقاء سطح آن از طریق اجرای برنامههای بهداشتی خصوصاً در زمینه بهداشت محیط، مبارزه با بیماریها، بهداشت خانواده و مدارس، آموزش بهداشت عمومی، بهداشت کار و شاغلین با تاکید بر اولویت مراقبتهای بهداشتی اولیه، به ویژه بهداشت مادران و کودکان با همکاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط و همچنین تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به بهداشت کلیه موسسات خدماتی و تولیدی، مواد دارویی، خوراکی، آشامیدنی، بهداشتی، آرایشی، آزمایشگاهی، تجهیزات و ملزومات و مواد مصرفی پزشکی و توانبخشی از جمله وظایف و مسئولیتهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. نظر به اینکه مصوبه مدیرکل سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در باب میزان ارتفاع محلهای تهیه و طبخ مواد غذایی نظیر آشپزخانه و نانوائی مبتنی بر اجرای حکم مقنن به شرح فوقالذکر است، بنابراین مصوبه مزبور مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی نیز نمیباشد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداریقدیانی