عدول از قرار تامین خواسته

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۰۴
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان

موضوع

عدول از قرار تامین خواسته

پرسش

۱. آیا قرار تامین خواسته کیفری بعد از ارسال به اجرای احکام کیفری و توقیف اموال توسط اجرای احکام، توسط بازپرس یا دادیار قابل عدول است؟
۲. در صورتی که به قرار تامین خواسته اعتراض شود و در دادگاه قطعی شود وضعیت چگونه خواهد بود؟
۳. اگر شاکی از شکایت خود صرفنظر کند و گذشت نماید، وضعیت تامین خواسته کیفری با توجه به ماده ۱۱۳ ق.آ.د.ک چگونه خواهد بود و وظیفه دادیار و اجرای احکام چه خواهد بود؟

نظر هیات عالی

۱- صدور قرار تامین خواسته هرچند درجریان رسیدگی کیفری و توسط قاضی مرجع کیفری صادر می‌شود (ماده ۱۰۷ ق.ا.د.ک) اما امری مدنی است که باید در آن مقررات آیین دادرسی مدنی رعایت شود. ماده ۱۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹ در یک مورد تعیین تکلیف نسبت به قرار صادر شده را بیان کرده است. این امر حکایت دارد که قرار تامین خواسته بعد از صدور می‌تواند مورد اظهارنظر قضایی قرار گیرد. بدین ترتیب اگر مرجع صادرکننده قرار به هردلیل متوجه اشکال در قرار صادره شود می‌تواند از آن به صورت مستدل عدول کند.
۲- در صورتی‌که قرار تامین خواسته پس از اعتراض متهم در دادگاه قطعی شود بازپرس حق عدول از آن را نخواهد داشت زیرا این عدول مغایر رای دادگاه به عنوان صحت قرار است.
۳- اثر قرار تامین خواسته، توقیف اموال کسی است که علیه او قرار صادر شده است (دعوای مدنی یا کیفری). رفع اثر از آنکه در ماده ۱۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری پیش‌بینی شده حسب مورد که پرونده نزد چه مرجعی مطرح باشد (بازپرس، دادیار، دادگاه، اجرای احکام) به معنی رفع توقیف و محدودیت نسبت به اموالی است که در اجرای قرار توقیف شده‌اند. بنابراین قاضی مربوط با دستور آزادسازی اموال حسب مورد و اقتضای نوع مال و نحوه توقیف آن دستور لازم را صادر می‌کند و با ادارات یا نهادهای مربوطه (مانند اداره ثبت، راهنمایی و رانندگی و. ..) مکاتبه می‌نماید.

نظر اکثریت

جواب ۱: با توجه به اینکه در موارد مرتبط در آیین دادرسی کیفری نسخی از قابل عدول نبودن آورده نشده است؛ لذا منع قانونی ندارد والا باید در قانون ذکر می‌گردید. با توجه به ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، بازپرس در نپذیرفتن یا پذیرفتن قرار تامین خواسته ملاک را مبتنی بودن به ادله قابل قبول دانسته است؛ لذا هر زمان بازپرس متوجه در تشخیص اشتباه شود می‌تواند از قرار صادره عدول نماید.
جواب ۲: با توجه به اینکه حسب نظر امکان عدول، عدول قرار تامین در هر حال امکان‌پذیر است؛ لذا چه قطعی شود چه نشود دادیار می‌تواند از قرار صادره عدول نماید.
جواب ۳: حسب ماده ۱۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری در صورتی که به جهتی از جهات قانونی، تعقیب متهم متوقف شود یا قرار منع تعقیب صادر شود از قرار تامین خواسته رفع اثر می‌شود.

نظر اقلیت

جواب ۱: قرار تامین خواسته صادره قابل عدول نیست چراکه ماده ۱۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری، موارد رفع اثر از قرار تامین خواسته را به صورت حصری بیان نموده که عبارت است از در صورتی که به جهتی از جهات قانون، تعقیب متهم موقوف یا قرار منع تعقیب صادر و یا پرونده به هر کیفیتی مختومه شود پس از قطعیت رای و اجرای آن از قرار تامین خواسته رفع اثر می‌شود.
جواب ۲: حسب نظر امکان عدول حسب ماده ۱۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری نمی‌تواند عدول نماید.