فروش ماترک و پرداخت دیون قبل از تعیین سرپرست از سوی دادگاه
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۱/۰۹/۰۷
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر چالوس
موضوع
فروش ماترک و پرداخت دیون قبل از تعیین سرپرست از سوی دادگاه
پرسش
با توجه به این که قانونگذار در ماده ۳۱۳ قانون امور حسبی اشعار داشته چنان چه بین ورثه محجور غایب وجود داشته باشد تقسیم ماترک توسط نمایندگان آن ها در دادگاه صورت می گیرد اگر متوفیٰ دارای دیون متعدد بوده وراث کبیر می توانند قبل از تقسیم در دادگاه بدون سرپرست راسا اقدام به فروش ماترک و پرداخت دیون مورث خویش نمایند؟
نظر هیئت عالی
از متن سوال چنین استفاده می شود که بین وراث متوفیٰ محجور وجود دارد (اعم از صغیر فاقد ولی خاص و سایر محجورین مذکور در ماده ۱۲۱۸ قانون مدنی ) و همچنین غایب که در چنین صورتی باید به لحاظ مقررات ماده ۳ و تبصره ماده ۱۲ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب و اصلاحیه اخیر وفق مقررات قانون مدنی و قانون امور حسبی برای محجور قیم و برای غایب توسط دادگاه ذی¬صلاح امین نصب گردد و طبق مورد ۱۲۲۴ و ۱۲۳۵ قانون مدنی حفظ و نظارت در اموال صغار و مجانین اشخاص غیررشید مادام که برای آن ها قیم معین نشده برعهده دادستان خواهد بود و بعد از نصب قیم مواظبت شخص مولی علیه و نمایندگی قانونی او در کلیه امور مربوط به اموال و حقوق مالی او با قیم است. بنابراین مادام که برای و ارث محجور تعیین قیم نشده بدون اطلاع و اجازه دادستان و بعد از نصب قیم بدون اجازه و مداخله قیم محجور یا امین غایب وراث کبیر نمی توانند قبل از تقسیم ماترک راسا اقدام به فروش ماترک و پرداخت دیون مورث خود کنند. نظر اتفاقی: نظر اول: با توجه به این که قانونگذار در ماده ۳۱۳ قانون امور حسبی تقسیم ماترک را در صورتی که مابین ورثه محجور یا غایب باشد به عهده دادگاه محول نموده از مفهوم مخالف این ماده این گونه استنباط می گردد که چنان چه متوفیٰ دارای دیون متعدد بوده بدون دخالت دایره سرپرستی وراث کبیر نمی توانند راسا اقدام به فروش ماترک و پرداخت دیون مورث خویش نمایند چون با توجه به گستردگی و پیچیدگی فعالیت های این مرجع تعیین میزان دقیق بدهی افراد و همچنین فروش ماترک نیاز به بررسی دقیق و کار کارشناسی دارد و از طرفی بیم تبانی وراث کبیر با خریدار آن که حکایت از بدهی متوفیٰ داشته باشد وجود دارد لذا برای حفظ حقوق صغار و غبطه و مصلحت آن ها ایجاب می کند دایره سرپرستی بر ماترک متوفیٰ نظارت داشته و چنان چه وراث کبیر اقدام به فروش ماترک بدون دخالت دایره سرپرستی نمایند معامله منعقده غیرنافذ بوده و با بررسی توسط دادستان یا دایره سرپرستی در صورت حفظ حقوق صغار تنفیذ می گردد.