ماهیت حقوقی نحله ازلحاظ رعایت احوال شخصیه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۶/۰۲/۱۱
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر بندر انزلی

موضوع

ماهیت حقوقی نحله ازلحاظ رعایت احوال شخصیه

پرسش

آیا در تعیین نحله در طلاق باید به احوال شخصیه اقلیت های مذهبی مراجعه و بر اساس فقه آنان اقدام کرد یا نحله از قواعد آمره است و رعایت احوال شخصیه در آن ضروری نیست؟

نظر هیئت عالی

به موجب اصول ۱۲ و ۱۳ قانون اساسی و ماده واحده راجع به قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه مصوب ۱۳۱۲ نسبت به احوال شخصیه و حقوق ارثیه و وصیت ایرانیان غیرشیعه که مذهب آنان به رسمیت شناخته شده محاکم باید قواعد و عادات مسلمه متداوله در مذهب آنان را جز در مواردی که مقررات قانون راجع به انتظامات عمومی باشد رعایت کنند.

نظر اکثریت

نحله باید در مورد اقلیت های مذهبی مورد توجه قرار گیرد اما به دو گونه می توان استدلال کرد:

نظر اقلیت

اقلیت با نقد نظر اکثریت اعتقاد دارند که اولا: با صراحت تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب سال ۱۳۷۱ نحله از قواعد تفسیری است چرا که تنها در صورت درخواست زوجه مورد حکم قرار می گیرد و نحله هیچ خصوصیتی ندارد که عدم رعایت آن را باعث برهم زدن نظم عمومی بدانیم لذا نحله خصوصیات قواعد آمره را ندارد. ثانیا ماده واحده قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه مصوب ۱۳۱۲ صراحتا اعلام داشته که مسایل مربوط به طلاق و نکاح از احوال شخصیه می باشد و نظر به این که به موجب تبصره فوق صراحتا اعلام شده که پس از طلاق در صورت درخواست زوجه مشخص می شود نحله از فروعات طلاق و از مسایل مربوط به طلاق است و در صورت عدم تحقق طلاق بحث مطالبه نحله به تنهایی جایگاهی ندارد. نظر به این که نحله هیچ خصوصیتی ندارد که آن را جزو قواعد آمره تلقی کنیم و با استدلال فوق نیز مشخص می شود که نحله از احوال شخصی می باشد. وفق اصل ۱۲ قانون اساسی و ماده واحده قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه دادگاه باید به فقه اقلیت ها رجوع و بر اساس عادات مسلم مذهب آنان حکم شود و حقوق شرعی زن را مورد توجه قرار دهد.