مطالبه جهیزیه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۹/۰۶/۰۱
برگزار شده توسط: استان خوزستان/ شهر اهواز

موضوع

مطالبه جهیزیه

پرسش

خانم (الف) دادخواستی مبنی بر مطالبه بیست میلیون ریال طلب خود بابت جهیزیه موضوع قباله نکاحیه فی مابین خود و آقای (ب) تقدیم دادگاه کرده است. در قباله نکاحیه قید شده مبلغ بیست میلیون ریال بابت جهیزیه عندالمطالبه بر ذمه زوج است آیا دعوای مطالبه طلب از طرف زوجه مسموع است؟

نظر هیئت عالی

اگرچه جهیزیه در قانون مدنی عنوان خاصی ندارد ولی در روابط زناشویی رایج و معمول است و آن وسایلی است که در زندگی مورد نیاز است و زن آن را همراه خود به خانه شوهر می برد و ملک زن است و حتی محق است که شوهرش را از استفاده از جهیزیه منع کند و اگر شوهر از آن استفاده کند در حکم غاصب بوده و زن می تواند اجرت المثل آن را مطالبه کند با این توضیح و مقررات ماده ۱۱۱۸ قانون مدنی که مقرر داشته زن می تواند در دارایی خود هرگونه تصرفی را که می خواهد بکند زن می تواند بیست میلیون ریال را که به عنوان جهیزیه برای خرید لوازم زندگی در اختیار زوج قرار داده شده و زوج نسبت به تهیه جهیزیه اقدام نکرده باشد مطالبه کند؛ مگر این که زوج با این مبلغ لوازم زندگی خریداری کرده باشد که این لوازم در حکم جهیزیه زوجه بوده و در صورت بقای آن می تواند وسایل باقی مانده را مطالبه کند. بنابراین دعوا در این مورد مسموع است.

نظر اکثریت

دعوا مسموع نیست زیرا وفق ماده ۲۲۴ قانون مدنی الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفی مستنبط از مواد ۱۱۰۶ و ۱۱۰۷ قانون مدنی آن است که جهیزیه جزیی از نفقه است ولی تعهد زوج به پرداخت مبلغی بابت تهیه جهیزیه دلالت بر حق زوجه در مطالبه وجه فوق ندارد بلکه باید الزام زوج به انجام تعهد وفق قباله نکاحیه از دادگاه درخواست و در صورت عدم انجام تعهد طبق قاعده الحاکم ولی الممتنع دادگاه به هزینه زوج نسبت به تهیه جهیزیه اقدام خواهد کرد. لذا دعوای فوق مسموع نیست.

نظر اقلیت

گروه اول: مستفاد از اظهارات زوج در ستون تعهدات (مشروط) قباله نکاحیه آن است که زوج اموال موضوع جهیزیه را به زوجه تملیک کند و زوجه حق مطالبه وجه فوق را دارد و دعوا مسموع است.