نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۹۲۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۷
تاریخ نظریه: ۱۴۰۱/۰۹/۰۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۱/۹۲۴
شماره پرونده: ۱۴۰۱-۱۸۶/۱-۹۲۴ ک
استعلام:
مطابق ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات توهین به مقامات دولتی مذکور در این ماده جرم شناخته شده و مطابق ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری جرم موضوع این ماده قابل گذشت اعلام شده است. حال سوال اینجاست که در صورتی که مقامات دولتی مورد توهین یا افتراء واقع شوند، آیا ادارات حقوقی و نمایندگان حقوقی و وکلای وزارتخانههای مربوطه میتوانند از طرف مسئول مورد تعرض (شخصیت حقیقی یا حقوقی) اقامه شکایت کرده یا اعلام گذشت نمایند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
وفق صدر ماده واحده قانون حمایت قضایی از کارکنان دولت و پرسنل نیروهای مسلح مصوب ۱۳۷۶ با اصلاحات بعدی، ارائه خدمات حقوقی به کارکنان در رابطه با دعاوی و شکایات که از انجام وظیفه اداری آنان ناشی میشود یا به نحوی با وظایف ایشان مرتبط است، منوط به درخواست کتبی آنان است و در این موارد کارشناس حقوقی به عنوان وکیل کارمند اقدام و مراجع قضایی مکلف به پذیرش کارشناس حقوقی مربوط به همین عنوان میباشند؛ ولی هرگاه کارشناس حقوقی یادشده رأساً و بدون درخواست کتبی کارمند طرح شکایت کند، چنانچه جرم انتسابی از جرایم قابل گذشت موضوع ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹) از قبیل افترا و نشر اکاذیب و توهین مواد ۶۰۹ و۶۹۷ و ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ باشد قابل تعقیب نیست؛ ولی در صورت غیر قابل گذشت بودن جرم، اقدام دستگاه مربوط به عنوان اعلام جرم تلقی میشود و باید تعقیب قانونی لازم صورت گیرد. بدیهی است در موارد فوق چنانچه دستگاههای مشمول این ماده واحده، مستقلاً به عنوان شخص حقوقی بزهدیده واقع شوند، میتوانند با معرفی نماینده حقوقی به نمایندگی دستگاه مذکور طرح شکایت کنند؛ ولی موضوع از شمول ماده واحده پیشگفته خارج است.