نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۵۳۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
تاریخ نظریه: ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۰/۵۳۰
شماره پرونده: ۱۴۰۰-۱۳۹-۵۳۰ ح
استعلام:
۱- در صورتی که داور بر اساس شرط داوری مندرج در قرارداد اجاره مجاز به صدور دستور تخلیه باشد، آیا اجرای این دستور مستلزم گذشت بیست روز از تاریخ ابلاغ و صدور اجراییه است یا اینکه بلافاصله پس از صدور دستور اجرای آن امکانپذیر است؟
۲- در صورتی که قائل به صدور اجراییه باشیم، صدور اجراییه و اجرای دستور تخلیه در صلاحیت شورای حل اختلاف است یا دادگاه؟
۳- با توجه به اینکه به موجب ماده ۴۹۰ قانون آیین دادسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ دعوای ابطال رأی داور باید در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را دارد مطرح شود، چنانچه نسبت به صدور دستور تخلیه توسط داور دعوای ابطال رأی داور مطرح شود، رسیدگی به این دعوی در صلاحیت دادگاه است یا شورای حل اختلاف؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و ۲- با توجه به مواد ۴۵۴ و ۴۹۶ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، ارجاع اختلافات ناشی از قرارداد اجاره از جمله تخلیه عین مستأجره به داوری منعی ندارد و داور میتواند طبق مقررات رسیدگی و رأی خود را در خصوص تخلیه عین مستأجره صادر کند که رأی مذکور طبق مقررات قانونی توسط دادگاه صالح اجرا میشود؛ اما رأی داور وصف دستور تخلیه ندارد؛ زیرا مطابق ماده ۳ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ صدور دستور تخلیه صرفاً توسط مرجع قضایی صالح امکانپذیر است.
۳- در ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ رسیدگی به دعوای ابطال رأی داور در صلاحیت دادگاه عمومی (حقوقی) قرار داده شده و شورای حل اختلاف طبق ماده ۱ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ مشمول تعریف دادگاه نیست؛ بنابراین در هر حال رسیدگی به دعوای ابطال رأی داور در صلاحیت دادگاه عمومی است. همچنین اهمیت نظارت قضایی بر رأی داوری ایجاب میکند که اجرا و ابطال رأی داوری در اختیار دادگاه باشد نه شورای حل اختلاف.