نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۳۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۶

چنانچه تجویز اعاده دادرسی توسط دیوان عالی کشور به موجب یکی از بندهای ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ صورت گرفته باشد، آیا دادگاه هم‌عرض می‌تواند با استناد به بندهای دیگر ماده قانونی یادشده اتخاذ تصمیم نماید؟ آیا در این وضعیت رأی اخیر وجاهت دارد و قابل اجرا است؟

اعاده دادرسی از طرق فوق‌العاده دادرسی و استثنایی بر اعتبار امر مختومه است که باید تنها در موارد منصوص قانونی صورت پذیرد. از این رو قانونگذار در ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، آن را تنها به جهات خاصی محدود کرده و همچنین به سبب اهمیت خاص آراء کیفری، رسیدگی به تقاضای اعاده دادرسی در خصوص این آراء را به احراز انطباق درخواست اعاده دادرسی با یکی از موارد مندرج در ماده ۴۷۴ قانون یادشده و تجویز از سوی دیوان عالی کشور منوط دانسته است؛ بنابراین، دادگاه هم‌عرض که پس از تجویز اعاده دادرسی از سوی دیوان عالی کشور به لحاظ یکی از جهات مزبور پرونده برای رسیدگی مجدد به آن ارجاع می‌شود، تنها در خصوص تجویز انجام شده، مجاز به رسیدگی مجدد است و حق رسیدگی به دیگر جهاتی که نسبت به درخواست توسط دیوان عالی کشور تجویز نشده است را ندارد؛ زیرا چه بسا جهات مذکور قبلاً مطرح و از سوی دیوان عالی کشور مردود اعلام شده باشد. شایسته ذکر است در فرضی که دادگاه هم‌عرض به جهات دیگری غیر از جهت تجویز شده از سوی دیوان عالی کشور، به اعاده دادرسی رسیدگی و رأی صادر کند، رأی صادره تا زمانی که از طرق قانونی نقض نشود، به قوت و اعتبار خود باقی است.