نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۹۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۹

در دعوای خواهان به خواسته مطالبه وجه، گواهی گواهان به عنوان یکی از دلایل مثبت ادعا مطرح شده است. در جلسه اول دادرسی خواهان از تمسک به گواهی گواهان عدول کرده و بر اساس ادله دیگر مندرج در دادخواست، رسیدگی و صدور رأی را درخواست کرده است؛ اما در جلسه دوم بار دیگر استماع گواهای گواهان را درخواست کرده است؛ با توجه به توضیحات پیش‌‌گفته، آیا این درخواست قابل ترتیب اثر است؟

خواهان مکلف است ادله اثبات دعوای خود را در دادخواست ذکر و خوانده نیز به همان ترتیب دلایل خود را در اولین جلسه دادرسی مطرح کند؛ بنابراین اصولاً دادگاه مکلف نیست به ادله و وسایلی که اصحاب دعوا، خارج از مواعد مقرر به دادگاه عرضه می‌نمایند، رسیدگی کند؛ اما با توجه به ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ که مقرر می‌دارد «در کلیه امور حقوقی، دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوی، هر گونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد انجام خواهد داد»، در فرض سؤال که خواهان در جلسه اول دادرسی از استناد به شهادت شهود مذکور در دادخواست عدول و در جلسه بعدی بار دیگر به آن استناد کرده است، هرگاه دادگاه استماع شهادت شهود را برای کشف حقیقت لازم بداند، وفق این ماده اقدام می‌کند.