نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۷۳۲ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۰۸
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۱۱/۰۸
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۷۳۲
شماره پرونده: ۹۶-۱۲۷-۲۰۰۱
استعلام:
چنانچه محکوم علیه بدوی خوانده در ضمن تجدید نظرخواهی تقاضای صدور حکم به محکومیت تجدید نظر خوانده خواهان بدوی را به استناد ماده ۵۱۵ و تبصره یک آن و نیز ماده ۳۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی نماید آیا دادگاه تجدید نظر میتواند ضمن صدور حکم به نقص دادنامه بدوی تجدید نظر خوانده را به پرداخت هزینه دادرسی مرحله تجدید نظر و سایر هزینه ها در حق تجدیدنظر خواه محکوم نماید ؟ با این توضیح که برخی از محاکم تجدید نظر صدور حکم به خسارات دادرسی به نفع خوانده بدوی را موکول به رسیدگی بدوی به موضوع و در نتیجه تقدیم دادخواست و رسیدگی آن در دادگاه بدوی می دانند و برخی دیگر از شعب به استناد مواد فوق بدون رسیدگی بدوی آن را در مرحله تجدید نظر قابل رسیدگی میدانند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با عنایت به ماده ۵۱۵ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی ۷۹، خوانده نیز میتواند خسارات دادرسی را در اثنای دادرسی از خواهان مطالبه نماید و برابر بند ۲ ماده ۳۶۲ یاد شده ادعای متفرعات دعوا که « در زمان جریان دعوا یا بعد از صدور رأی بدوی به خواسته اصلی تعلق گرفته و مورد حکم واقع نشده یا موعد پرداخت آن بعد از صدور رأی رسیده باشد» در مرحله تجدید نظر امکان پذیر است. بنابراین، هرگاه خوانده در مرحله نخستین خسارات دادرسی را مطالبه کرده باشد ضمن دادخواست تجدیدنظرخواهی میتواند خسارات مربوط به این مرحله را نیز به آن بیافزاید ولی اگر در مرحله نخستین خسارات دادرسی را مطالبه نکرده باشد با عنایت به مواد ۷ و ۳۴۹ و صدر ماده ۳۶۲ قانون یاد شده، مطالبه آن (خسارات دادرسی مرحله تجدیدنظر و از جمله هزینه تجدیدنظرخواهی) ضمن تقدیم دادخواست تجدیدنظرخواهی امکان پذیر نیست.