نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۸۱۸ مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۱۷

تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۰۲/۱۷
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۸۱۸
شماره پرونده: ۹۸-۹/۷-۱۸۱۸ ح

استعلام:

چنانچه اهداکنندگان جنین با تقدیم دادخواست، صدور حکم مبنی بر استرداد طفل متولد از تلقیح مصنوعی (اهدای جنین) را درخواست کنند، آیا این دعوا قابل استماع است؟ مستند نظریه چیست؟/ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

اولاً، ماده ۳ قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور مصوب ۱۳۸۲ که مقرر می‌دارد: «وظایف و تکالیف زوجین اهداگیرنده جنین و طفل متولد شده، از لحاظ نگهداری و تربیت و نفقه و احترام نظیر وظایف و تکالیف اولاد و پدر و مادر است» صریح در آن است که قانون‌گذار بین زوجین اهداگیرنده و فرد متولد شده از جنین اهدایی رابطه‌ی نسبی قائل نشده و به تأسی از مشهور فقهای معاصر این فرد را ملحق به صاحبان گامت (اسپرم و تخمک) کرده است.
ثانیاً، صرف وجود قرابت نسبی میان اهداکننده و کودک حاصل از اهدای جنین موجب نمی‌شود تا استرداد کودک به صاحبان گامت امکان‌پذیر شود. به نظر می‌رسد اهداگیرندگان برابر ماده ۳ مذکور قانوناً دارای حق حضانت هستند و اخذ کودک تحت حضانت از ایشان و واگذاری آن به هرکس دیگری از جمله صاحبان اسپرم و تخمک، تابع مقررات مربوط به سلب حق حضانت از دارنده آن است./ت