اثر بذل مهریه بر تحقق عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۵ خانم ل. م. ک. با وکالت اقای س. ز. ح. م. دادخواست طلاق به طرفیت همسرش اقای ا. ر. ا. تقدیم و در شرح ان اظهار داشت که در مورخ ۱۳۸۹/۸/۱۰ با خوانده عقد دائم منعقد نموده و حاصل ان دو فرزند مشترک دختر می باشد. نظر باینکه خوانده سوی معاشرت داشته و نفقه پرداخت نمی نماید. و تهدید و ضرب و شتم می نماید. و تفاهم اخلافی نداریم و فردی شکاک در زندگی مشترک می باشد. عسر و حرج و شرط مقرر در سند ازدواج محرز است.و لذا مستندا به مواد ۱۱۳۰٫۱۱۱۹ و ۱۱۳۲ قانون مدنی صدور گواهی عدم امکان سازش مورد استدعاست. پرونده بدوا در شعبه *ارجاع می شود. ولی بدلیل عدم امکان سازش به مرجع قضایی مربوط اعاده و ارسال می گردد. شعبه *حسب الارجاع وارد رسیدگی می گردد. و خوانده در جلسه مورخ ۱۴۰۱/۱/۲۲ دفاعا بیان داشت نفقه را به کارت بانک صادرات وی که در اختیار زوجه قرار داشت ماهانه واریز می کند. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۱/۲۳ سوی رفتار خوانده ( زوج ) را به دلیل عدم ارائه قطعی از محاکم حاکی از سوی معاشرت وی و توجها به اینکه طلاق در اختیار مرد است.و هیچیک از جهات و مصادیق مقرر قانونی مستحق نگردیده است ، دعوی خواهان را محرز ندانسته و باستناد ماده ۲ قانون ایین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خواهان صادر و اعلام گردیده است. با تجدیدنظرخواهی از دادنامه بشرح مرقوم ، پرونده در شعبه *ثبت و ضمن رسیدگی لازم به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۳/۹ با توجه به محتویات پرونده و نظر باینکه درخصوص تخلف زوج از بعضی از شروط و عسر و حرج وی تحقیق لازم صورت نگرفته و درخصوص نحوه معاشرت زوج با زوجه و رفتار او بررسی نگردیده و ارجاع بداوری که از قوانین امده است ، انجام و اقدام نشده و توجها به سایر جهات و قرائن و شواهد مطرح در پرونده رای تجدیدنظرخواسته استحکام لازم را نداشته و لذا با تلقی ان به قرار به استناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان پرونده جهت ادامه رسیدگی به دادگاه مربوطه اعاده شده است. پس از عودت پرونده دادگاه مرجوع الیه ، ضمن رفع نواقص اعلامی و رسیدگی های لازم و اخذ نظریه داوران طرفین به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۶ با توجه به بررسی های انجام شده در راستای ماده ۱۹۹ قانون ایین دادرسی مدنی سوی رفتار خوانده محرز شده و ادعای عدم پرداخت مهریه توسط خوانده با توجه به مدارک ابرازی و اینکه کارت بانکی زوج در اختیار زوجه بوده و نفقه وی به همان حساب واریزی شده است. دعوای خواهان را وارد ندانسته و به استناد مواد ۱۱۱۹٫۱۱۳۰ و ۱۱۳۳ قانون مدنی و ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام شده است. وکیل زوجه خواهان به رای اصداری به شرح فوق اعتراض می نماید. و پرونده در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی مرحله تجدیدنظر قرار می گیرد و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۶/۳۱ با توجه به مفارقت و جدایی طولانی مدت زوجین ، گواهی پزشکی قانونی مضبوط در پرونده ( که دلالت بر ورود صدمه بدنی نسبت زوجه دارد. ) ، تعهد قبلی زوج مبنی بر عدم ازار و اذیت زوجه و عدم فحاشی به وی ( اوراق ۳۶ و ۳۷ پرونده ) عسر و حرج زوجه و تخلف زوج از بند دوم از شروط ضمن العقد نکاح محرز بوده و به استناد مواد ۱۱۱۹٫۱۱۴۶٫۱۱۷۴ قانون مدنی و مواد ۲۶٫۲۸٫۲۹٫۳۱و ۳۳ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ ، بلحاظ احراز تخلف زوج از شرط دوم از بند ب نکاحنامه و عسر و حرج زوجه ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم به طلاق زوجه با شرایط مقرر در ان صادر و اعلام می گردد. نسبت به دادنامه اصداری از محکمه تجدیدنظر توسط زوج فرجام خواهی می شود. که پس از طی تشریفات قانونی پرونده به منظور رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه دفاعی در موقع شور قرائت خواهد شد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ح. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواهی اقای ا. ر. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۶/۳۱ شعبه *متضمن نقض دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۶ شعبه *که به موجب ان بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه و عدم تحقق شرط ( بند ) اول از شروط ضمن عقد نکاح حکم به بطلان دعوی خواهان بدوی ( فرجام خوانده فعلی ) صادر گردیده است. با توجه و امعان نظر به جامع محتویات پرونده وارد و موجه نبوده و توجیه قانونی ندارد. زیرا ، دادنامه فرجام خواسته که متکی به ارزیابی مدارک و دلایل ابرازی توسط زوجه فرجام خوانده ومبتنی بر استنباط و تشخیص دادگاه و با التفات به مفارقت جسمی و عاطفی چندین ساله زوجین از همدیگر و اختلاف جدی و مستمر زوجین که توام با درگیری و ایراد ضرب و جرح منتهی به ورود صدمه بدنی حسب گواهی پزشکی قانونی به زوجه گردیده است ، تعهد زوج مبنی بر عدم تکرار ازار و اذیت و اظهار ندامت و پشیمانی از عملکرد گذشته خود ولی مبادرت به تکرار رفتار سوی گذشته حسب اعلام زوجه به نحوی که زندگی را بر زوجه سخت و غیرقابل تحمل و اسباب تنفر او را فراهم نموده وی ناچار و ناگزیر می شود. که تعداد چهارصد قطعه از ۴۴۰ قطعه سکه بهار ازادی موضوع مهریه اش باضافه کلیه حقوق مالی ناشی از زوجیت را در ازای طلاق به زوج بذل نماید. و این اقدام زوجه به واقع دلالت بر عسرت وی در زندگی داشته و زوج فرجام خواه علی رغم سابقه اختلاف و تعهد سابق خود که می بایست موضوع را جدی می گرفت و اجازه نمی داد که زندگی مشترک وی به این مرحله از اضمحلال و نابودی برسد ، نتوانست و یا نخواست که موجبات ارامش و جلب و مراجعت زوجه به زندگی و منزل مشترک را فراهم نماید. ، دادنامه مرقوم صحیح و صایب بوده و فرجام خواهی فرجام خواه در حد و کیفیتی نیست که خدشه و خللی بر اساس دادنامه فرجام خواسته وارد و یا موجبات نقض و بی اعتباری ان را فراهم نماید. و لذا ضمن رد فرجام خواهی به عمل امده دادنامه فرجام خواسته که مطابق موازین ، محتویات پرونده و موافق اصول و قواعد دادرسی اصدار یافته باستناد مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می گردد.
رییس شعبه *: ح. ع.
مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م.