بخشنامه راجع به واژههای طبیعی جدید مصوب ۱۳۱۹/۰۰/۰۰
در فرهنگستان برای چهل و یک واژه طبیعی برابرهائی برگزیده شده و مورد تصویب واقع گردیده است که در پائین درج:
۱- دوبالان حشرههائی را گویند که دو بال دارند و بزبانهای بیگانه Dipteres نامیده میشوند.
۲- روزخیز جانورانی که روز بیرون میآیند.
۳- شبخیز جانورانی که شب بیرون میآیند.
۴- روزانه منسوب بروز یومی در اصطلاح هیات و نجوم.
۵ - شبانه منسوب بشب لیلی در اصطلاح هیات و نجوم.
توضیح آنکه روز خیز و روزانه هر دو بزبانهای بیگانه Diurne و شبخیز و شبانه هر دو را بزبانهای بیگانه Nocturne میگویند.
۶- خارداران گروهی از جانوران که روی بدن آنها را خارهای بسیار فراگرفته و آنها را بزبانهای بیگانه Echinides میگویند.
۷- خارپوستان گروهی از جانوران دریائی که پوست بدنشان از خارهای بسیار ساخته شده مانند ستاره دریائی و آنها را Echinodermes میگویند.
۸ - دماسبیان تیرهای از رستنیهای بیگل که مانند دم اسب و بفرانسه Equisetinees میگویند و بعربی (لحیه الطیث) و (ذنب الفرس) ترجمه کردهاند.
۹ - سم شکافتگان پستاندارانی که سم آنها شکافته است Fissipedes
۱۰ - میوه خوار جانورانی که خوراکشان میوه است Fructivore
۱۱- ماکیانیان گروهی از پرندگان که از جنس ماکیان و مرغ خانگی هستند Gallinacees
۱۲ - گندمیان تیره رستنیهائی از جنس گندم Graminees
۱۳ - نیم بالان حشراتی که یکی از دو بال آنها نیمه بال و دیگر را میپوشاند Hemipteres
۱۴- پرده بالان حشراتی که بالشان چون پرده نازکی است Hymenopteres
۱۵ - نمروپان جانوران تک یاخته که در آب و جایگاههای نمناک پدید میآیند و بفرانسه Infusoires میگویند و بکلمه (نقوعیه) ترجمه شده بود.
۱۶ - گردوئیان تیره درختان از جنس گردو Juglandees
۱۷ - پشیزبالان حشراتی که بر روی بالشان پولکهای بسیار نازک است و بآسانی جدا میشود مانند پروانه که بفرانسه Lepidopteres گفته میشود.
۱۸ - لبدیسان تیرهای از رستنیهای گلدار که گل آنها دارای دو لب است (مانند نعناع)
۱۹ - پنجه گرگیان گروهی از رستنیها که مانند پنجه گرگ هستند و بفرانسه Lycopodiacees و بعربی (رجل الذئب) گفته میشود.
۲۰ - چتر به جای Ombelle اختیار شده است.
۲۱ - چترک چتر کوچک Ombellule
۲۲ - چتریان تیره از رستنیها که گلهای آنها تشکیل چتر در بالای شاخهها گرد آمده است مانند جعفری و هویج
۲۳ - ماریان گروهی از خزندگان که بفرانسه Ophidiens نامیده میشوند.
۲۴- مارسانان گروهی از جانوران که شبیه بمار هستند Ophiurides
۲۵ - راست بالان حشرههائی که بالهائی آنها راست قرار میگیرد Orthopteres مانند ملخ
۲۶ - ستبرپوشان جانورانی که پوست ستبر دارند مانند کرگدن Pachydermes
۲۷ - نرم بالکان ماهیهائی که بالههای شناوری آنها نرم است Malacepteryginns
۲۸ - کیسه داران پستانداران که در زیر شکم کیسه دارند مانند کانگورو Marsupiaux
۲۹- پنیرکیان تیرهای از رستنی ها که مانند پنیرک هستند Malavacees
۳۰ - برک [برگ] بالان حشرههائی که بالشان مانند برک [برگ] درخت است Nevropteres
۳۱ - شب تابان جانورانی که در شب میدرخشند Noctiluques
۳۲ - فرفیولیان تیرهای از رستنیها که مانند فرفیون میباشند Euphorbiacees و از آنها شیرهای سفید بیرون میآید.
۳۳ - توفان زاد خاک های زمینهایی که بواسطه توفان ساخته میشوند Diluvien
۳۴ - شکستگی بریده شدن و جداشدن دو قسمت از زمین که بفرانسه Fracture میگویند.
۳۵ - نخ وار بشکل نخ و ریسمان Filiforme
۳۶ - آذرین ساخته شده بواسطه آتش و آذر Igne
۳۷ - هستویه هسته کوچک دریاختهها Nucleole
۳۸- تخمه یاختهای که از آن تخم ساخته میشود Oosphere
۳۹ - نرماده گلهائی که اندامهای نر و ماده آنها بر روی یک گل است Nermaphrodite
۴۰ - شنائی مربوط بشنا و حرکت در آب Natatoire
۴۱- لاشه خوار جانورانی که لاشه جانوران دیکر [دیگر] را میخورند Necrophore
و لزوماً ابلاغ میشود بعد از این واژههای نو را به کار ببرید.
کفیل وزارت دادگستری سروری