تخلیه مورد اجاره با لحاظ تخلف مستاجر
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۷/۰۲/۰۲
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر سقز
موضوع
تخلیه مورد اجاره با لحاظ تخلف مستاجر
پرسش
هرگاه مستاجر با اجازه موجر (مالک) اقدام به احداث بنا کند و رابطه موجر و مستاجر مشمول قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶ باشد و وفق قرارداد اجاره فی مابین مستاجر حق انتقال به غیر را نداشته باشد و به این امر مبادرت ورزد با لحاظ ماده ۵۰۴ قانون مدنی و ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر آیا امکان تخلیه مورد اجاره با لحاظ تخلف مستاجر وجود دارد؟
نظر هیئت عالی
حقوق مالکانه مالک عرصه ناشی از مالکیت و نیز حقوق حاصله از قرارداد اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستاجر با حقوق مستاجر ناشی از اختیار احداث اعیانی و قرارداد اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ است. در مانحن فیه چنین به نظر می¬رسد که مستاجر می¬تواند بنایی را که با اذن مالک ساخته است پس از پایان مدت اجاره ملک یا تخلیه ملک به سبب تخلف از مفاد قرارداد در ملک باقی بگذارد و با رعایت ماده ۵۰۴ قانون مدنی اجرت¬المثل آن را از موجر مطالبه کند و در این خصوص موجر حق قلع بنا را نخواهد داشت. در نتیجه
نظر اکثریت
تایید می¬شود. نظر اکثریت: چون مستاجر با اجازه موجر به وضع بنا اقدام کرده و موافقت صاحب عین حاصل شده و من غیر حق به حق مالکانه وی مستولی نشده است؛ بنابراین پس از انقضای مدت اجاره در صورتی که بنا در تصرف موجر باشد به استناد ماده ۵۰۴ قانون مدنی مستاجر مستحق مطالبه اجرت¬المثل مستحدثه است. از آنجا که حق انتقال به غیر از مستاجر سلب شده و با این اقدام مرتکب از تعهد تخلف نموده است لیکن با حصول شرایط و با پرداخت تخلف حق کسب و پیشه از ناحیه موجر به مستاجر به استناد ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ می¬تواند درخواست تخلیه کند و شقوق فوق منافاتی با یکدیگر ندارند.
نظر اقلیت
در صورتی که مستاجر با موافقت موجر در عین مستاجره احداث بنا نموده باشد چون رابطه استیجاری به حکم قانون است موجر نمی تواند تخلیه از مورد اجاره را مطالبه کند بلکه مورد اجاره که در واقع بنای احداثی توسط مستاجر می باشد در ید مستاجر باقی خواهد ماند و موجر می¬تواند اجرت المثل عرصه ملک را مطالبه کند. نظریه مشورتی شماره ۲۶۴۳/۷ ـ ۲/۵/۱۳۸۷ اداره کل حقوق موید این نظراست.