تقصیر پزشک در مقایسه با ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۴۰۰-۸۱۶۵
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۴/۲۰
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر رامیان
موضوع
تقصیر پزشک در مقایسه با ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی
پرسش
در جمع بین دو ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که اصل را بر عدم تقصیر نهاده است و ماده ۴۹۵ همان قانون که اصل را به ضمان دانسته است چگونه باید عمل نمود؟ آیا اصل بر ضمان در مقابل اصل بر برائت است و اینکه قاعده را در بر میگیرد؟
نظر هیئت عالی
احرازتقصیر مرتکب در ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ناظر بر جرایم تعزیری غیر عمدی است و همانگونه که در قسمت اخیر این ماده آمده است در خصوص قصاص و دیات مطابق مقررات مربوطه رفتار میشود، بنابراین مقررات ماده ۴۹۵ قانون موصوف در خصوص مسئولیت پزشک در جنایت منصرف از مقررات قسمت اول ماده ۱۴۵ قانون فوق الذکر است.
نظر اکثریت
در ماده ۱۴۵ ق.م.ا.اصل کلی برائت در جرائم غیر عمد پایه گذاری شده است و برای اثبات این جرائم میبایست تقصیر مرتکب احراز شود. در ماده ۴۹۵ همین قانون، مقنن در مقام بیان مقرره خاص دیگری صرفاً در خصوص پزشکان است و اصل بر مسئولیت آنان دانسته شده مگر اینکه برائت قبل از معالجه اخذ شده باشد یا اینکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد. در واقع ماده ۴۹۵ استثنائی بر ماده ۱۴۵ ق.م.ا تلقی میشود و صرفاً در این خصوص (مسئولیت پزشکان) اصل ضمان بر اصل برائت در جرائم غیر عمدی برتری می یابد.
نظر اقلیت
با توجه به مقررات مواد ۱۴۵ و ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی تحقق جرائم موجب تلف یا صدمه بدنی (غیر عمدی) در هر حال مستلزم احراز تقصیر مرتکب بوده لیکن بار اثباتی این امر در ماده ۴۹۵ را برعهده پزشک قرار داده است تا در صورت عدم اخذ برائت میبایست عدم تقصیر خود را به اثبات برساند تا ضمان از او برداشته شود.