ماهیت حقوقی امضای شخص ثالث در ظهر سفته برات و چک

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۷/۱۱/۰۴
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

ماهیت حقوقی امضای شخص ثالث در ظهر سفته برات و چک

پرسش

در صورتی که شخص ثالث ظهر سفته یا برات یا چک را فقط امضا کند با توجه به مقررات قانون تجارت اولا: آیا صرف این عمل ظهور در ظهرنویسی دارد یا ضمانت؟ ثانیا: در موارد تردید راجع به این که امضای ظهر اسناد تجاری ظهرنویسی است یا ضمانت اصل بر کدام یک است؟

نظر هیئت عالی

امضای شخص ثالث در ظهر سفته برات و چک عرفا ضمانت پرداخت وجه آن توسط امضاکننده محسوب و موجب مسیولیت تضامنی امضاکننده با شخصی است که از او ضمانت کرده است.

نظر اکثریت

در صورتی که شخص ثالثی ظهر اسناد تجاری را بـدون درج هرگونـه مطلبـی صرفـا امضا کند این امر ظهور در ضمانت امضاکننده دارد.

نظر اقلیت

ضامن در اسناد تجاری کسی است که به صراحت عباراتی از قبیل برای ضمانت یا ضامن هستم و یا ضمانت می کنم را در ظهر اسناد مذکور نوشته و امضا کند. به نظر می رسد اگر شخص ثالثی ظهر اسناد مذکور را بدون درج هرگونه مطلبی امضا نماید ظهرنویس محسوب شده و با کلیه امضاکنندگان سفته مسیولیت تضامنی خواهد داشت و چنین تفسیری با توجه به تیوری حقوق مبادله ای در جهت تقویت حقوق دارنده اسناد مذکور بوده و علاوه بر آن به اعتبار اسناد مذکور افزوده و گردش اقتصادی اسناد تجاری را تسهیل می کند زیرا ضامن صرفا با مضمون عنه ضمانت و مسیولیت تضامنی دارد لکن ظهرنویس مستقلا مسیول پرداخت وجه اسناد مذکور به دارنده بوده و با کلیه مسیولان دیگر اسناد مذکور مسیولیت تضامنی دارد. مفاد ماده ۲۴۶ قانون تجارت و نظر غالب اساتید حقوق تجارت موید استدلال مذکور است. در موارد تردید اصل بر ظهرنویسی است.