مهلت قانونی اعلام جرم فرماندهان نظامی به دادستان

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۳/۰۵/۲۳
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر قزوین

موضوع

مهلت قانونی اعلام جرم فرماندهان نظامی به دادستان

پرسش

اگر فرماندهان نظامی از وقوع جرمی در حوزه مسئولیت خویش مطلع شدند،در چه بازه زمانی باید موضوع کشف جرم به دادستان اعلام گردد (بدین توضیح که فرماندهان نظامی و انتظامی با توجیح تنظیم گردش کار و اطلاع به سلسله فرماندهی پس از چندین ماه مراتب را به دادستان اعلام نمایند؟)

نظر هیات عالی

مطابق مواد ۴۴ و ۷۲ قانون آیین دادرسی کیفری مسئولین و فرماندهان باید بلافاصله پس از اطلاع از وقوع جرم مراتب را به دادستان اعلام نمایند (اعم از کتبی یا شفاهی) و تاخیر غیر موجه در اعلام جرم مشمول مقررات ماده ۷۸ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح می‌باشد.

نظر اکثریت

مداقه در عبارت مواد ۴۴-۷۲- و۶۰۸ از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲حکایت از آن دارد که مذاق قانونگذار بر اعلام فوری و به محض اطلاع از وقوع جرم به دادستان دارد. و این فوریت امری عرفی است که به حسب مقتضیات موضوع پرونده ممکن است متغیر باشد به هر حال گذشت چندین ماه از وقوع جرم و اعلام آن به دادستان از مصادیق جرم کتمان حقیقت تلقی می‌گردد.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه شرط تحقق بزه کتمان حقیقت موضوع ماده ۷۸ قانون مجازات نیروهای مسلح «عمد» فعل است و به این موضوع صراحت در ماده مرقوم تاکید شده است، در فرضی که فرماندهان و مسئولان نظامی و انتظامی به جهت تنظیم گزارش به مافوق و انجام تحقیقات گزارش را با تاخیر به دادستان اعلام می نمایند، عنصر معنویی «عمد» مخدوش است و از این منظر، رفتار آنها منطبق با بزه کتمان حقیقت نمی‌باشد.