نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۷۹۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۰

برابر سند رسمی صلح سرقفلی، مغازه‌ای در سال ۱۳۹۵ موضوع واگذاری قرار گرفته است برابر سند عادی دیگری نیز قرارداد اجاره فیمابین موجر و مستأجر واگذار شده است مالک به استناد شمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۷۶ و با اعلام این که وقت اجاره نیز منقضی شده است متقاضی تخلیه مغازه با پرداخت قیمت روز سرقفلی شده است بیان فرمایید با عنایت به این که واگذاری سرقفلی از طریق مصالحه موضوع اقدام بوده است امکان اجابت دعوای خواهان برابر مقررات فراهم است یا خیر و اگر موانع قانونی برای پذیرش دعوا وجود دارد آن را بیان فرموده و تبیین فرمایید آیا وقوع اجاره و سرقفلی در قرارداد واحد مؤثر در استماع یا عدم استماع آن بوده است.

حق سرقفلی حقی تبعی است و تا زمانی که منافع ملک تحت عنوان عقد اجاره و یا هر عنوان دیگری واگذار نشود به وجود نمی‌آید؛ از حکم مقرر در صدر ماده ۶ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ با اصلاحات بعدی نیز این امر مستفاد است که واگذاری سرقفلی همراه با اجاره ملک تجاری است؛ بر این اساس، در فرض سؤال که سرقفلی ملک تجاری بر اساس قانون یادشده موضوع عقد صلح قرار گرفته است و پس از آن نیز با تنظیم سند عادی، عقد اجاره منعقد شده است، چنانچه انعقاد این دو عقد به‌گونه ای باشد که بر اساس قصد مشترک طرفین، صلح سرقفلی توأم با تملیک منافع باشد، با لحاظ حکم مقرر در مواد ۷ و ۸ این قانون، درخواست موجر بر تخلیه ملک در قبال پرداخت سرقفلی به قیمت عادله روز (وفق تبصره ۲ ماده ۶ قانون) فاقد منع قانونی است.