نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۳۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۳

نظر به اینکه برخی مراجع قضایی، پس از احضار متهم و عدم حضور وی برای محل اقامت متهم نیابت «رأساً جلب» را ارسال می‌کنند، خواهشمند است اعلام فرمایید، اولاً، آیا متهم پس از احضار توسط مقام قضایی، مکلف به حضور و دفاع در غیر محل اقامت خود است؟ ثانیاً، در صورت عدم حضور، صدور قرار نیابت «رأساً جلب» امکان‌پذیر است یا آنکه باید بار دیگر متهم در مرجع مجری نیابت نیز احضار و در صورت عدم حضور، جلب شود؟

اولاً، از مواد ۱۱۹، ۱۶۹، ۱۷۱، ۱۷۴، ۱۷۵، ۱۷۶ و ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، چنین مستفاد است که احضار شاکی، شهود، مطلعین و متهم به نشانی محل اقامت آنها، حتی اگر خارج از حوزه قضایی مرجع رسیدگی‌کننده باشد، نیاز به اعطای نیابت قضایی ندارد؛ زیرا صرف ابلاغ، مستلزم انجام اقدامات قضایی در حوزه‌ای که امر ابلاغ در آن صورت می‌پذیرد، نمی‌باشد؛ بنابراین، متهم پس از احضار توسط مقام قضایی در صورت نبود جهات عذر موجه موضوع ماده ۱۷۸ قانون یادشده، مکلف به حضور در مرجع قضایی حتی در غیر محل اقامت خود می‌باشد. ثانیاً، در صورت ابلاغ قبلی احضاریه به متهم، اعطای نیابت قضایی برای جلب متهمی که بدون عذر موجه حاضر نشده است، بلامانع می‌باشد و با وجود سابقه ابلاغ احضاریه، احضار مجدد متهم به وسیله مرجع مجری نیابت، ضرورتی ندارد.