نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۷۲۶ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۳۰
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۳/۳۰
شماره نظریه: ۷/۹۶/۷۲۶
شماره پرونده: ۶۹-۶۸۱/۱-۷۸۳
استعلام:
نظر به اینکه حسب مفاد ماده ۱۰۵ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با گذشت زمان حسب نوع و درجه بزه تعقیب متهم موقوف میگردد و بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی شبه عمد با وصف رانندگی بدون گواهینامه فارغ از دیه ای که باید به مصدوم پرداخت شود حسب محازات قانونی از جمله جرایم تعزیری درجه ۶ محسوب میشود که با گذشت پنج سال از تاریخ وقوع بزه یا آخرین اقدام تعقیبی تعقیب متهم موقوف میگردد حال با توجه به موضوع فوق سوالات ذیل مطرح میگردد که:
اولاً: با توجه به اینکه حسب مفاد ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ دیه جزء مجازاتها محسوب میگردد آیادر خصوص جرایم دو جنبهای منجر به دیه مانند بزه فوق قواعد مرور زمان جاری میباشد یا خیر؟
ثانیاً: در صورت مثبت بودن پاسخ سوال اول آیا باید حسب مفاد ماده ۱۱۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ که از عبارت دعوی استفاده نموده است بعد از صدور قرار موقوفی تعقیب شاکی ارشاد به طرح دعوی در مراجع حقوقی غیر کیفری گردد یا اینکه حسب مفاد ماده ۸۵ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۹۲ باید پرونده جهت صدور حکم مقتضی به دادگاه کیفری ارسال گردد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- اگرچه مطابق بند (ث) ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ دیه، یکی از اقسام مجازاتها است اما مفاد مواد ۱۰۵ تا ۱۱۳ قانون یاد شده و تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ نشان میدهد که مرور زمان صرفاً در مجازاتهای تعزیری مجرا است و شامل دیه نمیشود و در جرائم دو جنبهای مثل بیاحتیاطی در رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی، مرور زمان فقط شامل جنبه تعزیری میشود. به عبارت دیگر دیه علیرغم قرار گرفتن در عدد مجازاتها، مجرایی برای مرور زمان نیست ولی این امر موجب نمیشود که اگر جرمی دارای تعزیر و دیه باشد، مقررات مرور زمان نسبت به جنبه تعزیری آن جاری نشود.
۲- در فرض سوال، در صورتی که جنبه تعزیری بزه بیاحتیاطی در امر رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی، مشمول مرور زمان شود، پس از صدور قرار موقوفی در دادسرا، مطابق ماده ۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، پرونده به دستور دادستان برای صدور حکم مقتضی در خصوص دیه به دادگاه ارسال میشود.