اثر حضور خوانده در شورای حل اختلاف بر حضوری یا غیابی بودن رای دادگاه
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۱۸
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان
موضوع
اثر حضور خوانده در شورای حل اختلاف بر حضوری یا غیابی بودن رای دادگاه
پرسش
چنانچه پرونده در راستای مصالحه به شورای حل اختلاف ارجاع و خوانده در جلسه شورا حضور پیدا کند و یا لایحهای بفرستد، سپس پرونده با توجه به عدم مصالحه به دادگاه مسترد گردد و خوانده در هیچ یک از جلسات دادگاه شرکت نکند و لایحهای هم نفرستد و اخطاریه نیز در دادگاه بهصورت واقعی ابلاغ نشده باشد؛ آیا حضور او در شورا و یا لایحه ارسالی او به شورا باعث حضوری اعلام شدن رای دادگاه میشود؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال چنانچه پرونده به منظور مصالحه به شورای حل اختلاف ارسال شود از آنجاییکه در این مرحله و به تشکیل جلسه توسط شورا، جلسه دادگاه اطلاق نمیشود، (ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی) به استناد حضور خوانده در شورا و یا ارسال لایحه نمیتوان رای دادگاه را حضوری تلقی نمود؛ بنابراین نظریه اقلیت مورد تایید هیات عالی است.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه در ماده ۳۰۳ قانون ایین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ قانونگذار بر این امر تاکید داشته که اگر اخطاریه شرکت در جلسه دادرسی به صورت واقعی به خوانده ابلاغ شده باشد رای صادره حضوری خواهد بود؛ به نظر میرسد از اهداف مهم مدنظر قانونگذار برای غیابی تلقی کردن رای صادره، اطلاع خوانده از طرح دعوی علیه وی و دادن فرصت دفاع به وی از طریق حضور در جلسه دادرسی و یا با ارسال لایحه دفاعیه میباشد که در مانحنفیه چنانچه خوانده با حضور در جلسه شورا و یا با ارسال لایحه دفاعیه در ماهیت دعوی ورود پیدا کرده باشد و در مقابل دعوی مطروحه از خود دفاع کرده باشد هدف مدنظر قانونگذار حاصل شده و چهبسا خوانده پس از اطلاع از طرح دعوی عمدا به منظور اطاله دادرسی اخطاریههای ابلاغ شده به سامانه ابلاغ خود را مشاهده نمیکند پس نباید قانون فرصتی برای سوء استفاده خوانده ایجاد نماید. در مجموع اگر خوانده با شرکت در جلسه شورا و یا با ارسال لایحه دفاعیه در ماهیت دعوی ورود پیدا کرده باشد و بدنبال آن در جلسات دادگاه حاضر نشود و یا لایحهای نفرستد دادگاه میتواند به استناد اینکه خوانده از جریان دعوی مطلع بوده و یا با ارسال لایحه از خود دفاع نموده، رای را حضوری اعلام نماید.
نظر اقلیت
با عنایت به اینکه هدف مقنن از غیابی اعلام نمودن رای دادگاه، رعایت اصل ترافعی بودن دادرسی و اصل تناظر بوده و اینکه در دادرسی عادلانه بایستی این اصول رعایت شوند و با توجه به مقررات قانونی خوانده بایستی فرصت دفاع در جلسه دادگاه را داشته باشد و خصوصا اینکه خوانده در جلسه اول دادرسی دارای یکسری حقوق قانونی است که ممکن است نادیده گرفته شوند؛ لذا تا زمانیکه خوانده در جلسه دادرسی دادگاه شرکت نکرده باشد و یا لایحهای ارسال ننموده باشد و یا اخطاریه حضور در جلسه دادرسی دادگاه به وی بهصورت واقعی ابلاغ نشده باشد رای دادگاه غیابی خواهد بود و حضور خوانده در جلسه شورا صرفا به منزله مصالحه بوده و موجب حضوری شدن رای دادگاه نمیشود.