رای شماره ۲۴۷ مورخ ۱۳۸۸/۰۳/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

تاریخ: ۱۳۸۸/۰۳/۲۴

شماره دادنامه: ۲۴۷

کلاسه پرونده: ۸۷/۳۰۸

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم کلثوم داداشی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۶۶۴۱/۲۱۵۳ مورخ ۱۹/۴/۱۳۸۰ معاونت توسعه و سرمایه انسانی رئیس جمهور

مقدمه: شاکیه به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، دفتر حقوقی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی طی بخشنامه شماره ۶۶۴۱/۲۱۵۳ مورخ ۱۹/۴/۱۳۸۰ به استناد ماده ۳ قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل- خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب ۱۳۷۹ و همچنین شق اول بند ۳ دستورالعمل مربوط اعلام نمود که با توجه به برقراری کمک هزینه عائله مندی، پرداخت کمک هزینه اولاد از تاریخ ۱/۱/۱۳۷۹ فاقد مجوز می‌باشد. لذا متقاضی ابطال بخشنامه شماره ۶۶۴۱/۲۱۵۳ مورخ ۱۹/۴/۱۳۸۰ می‌باشد. سرپرست امور حقوقی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۱۱۹۸/۱۶۰۴ مورخ ۱۴/۲/۱۳۸۸ اعلام داشته‌اند، مشارالیها در دادخواست خود خواستار ابطال نظریه شماره ۶۶۴۱/۲۱۵۳ مورخ ۱۹/۴/۱۳۸۰ این دفتر شده، بدون اینکه برای اثبات حقانیت خویش از حیث مخالفت مفاد آن نظریه با قوانین و مقررات، دلیل و بینه‌ای ارائه نماید. معهذا، مطالب ذیل را جهت تبیین موضوع و دفاع از نظریه فوق‌الذکر به عرض می‌رساند، تا قبل از لازم‌الاجراء شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، عمومات پرداخت کمک هزینه‌های عائله‌مندی و اولاد به مستخدمین به تجویز قانونگذار و به استناد قوانین و مقررات مربوط صورت می‌گرفته که در این راستا می‌توان به مقررات ذیل اشاره نمود. ۱- ماده ۹ قانون نظام هماهنگ پرداخت مصوب ۱۳۷۰. ۲- قانون اصلاح ماده ۹ قانون نظام هماهنگ پرداخت مصوب ۱۳۷۵. ۳- قانون اصلاح قانون اصلاح ماده ۹ قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب ۱۳۸۰. ۴- ماده ۳ قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی، بانوان شاغل، خانواده‌ها و... مصوب ۱۳۷۹ و دستورالعمل مربوط به آن، موضوع بخشنامه شماره ۲۷۷۶/۱۰۵ مورخ ۲۸/۶/۱۳۷۹ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با مداقه در مقررات مذکور ملاحظه می‌شود که اولاً قبل از تاریخ ۱/۱/۱۳۷۹ کمک هزینه عائله‌مندی صرفاً به مستخدمین زن حائز شرایط قابل پرداخت بوده و به همسران دایمی مستخدمین متوفی که مستخدم دولت نباشند قابل پرداخت نبوده است. ثانیاً، در هیچ یک از مقررات فوق‌الذکر پرداخت کمک هزینه اولاد به همسران وظیفه بگیر، که مستخدم دولت نباشند، قابل پرداخت نبوده و نیست. به عبارت دیگر با تصویب قانون ۱۳۷۹ به همسران دایمی مستخدمین متوفی که تا تاریخ ۱/۱/۱۳۷۹ فوت شده‌اند یا از این تاریخ به بعد فوت نمایند، صرفاً کمک هزینه عائله مندی قابل پرداخت بوده وپرداخت کمک هزینه اولا به آنان در هیچ شرایطی مجوز قانونی نداشته است. مع هذا از بدو تاریخ اجرای قانون نظام هماهنگ پرداخت مصوب ۱۳۷۰، طبق قسمت اخیر بند ۲ ماده ۹ قانون مذکور، کمک هزینه اولاد به فرزندان مستخدمین متوفی با رعایت مقررات مربوط قابل پرداخت بوده و در حال حاضر نیز چنانچه فرزندان مستخدمین متوفی حائز شرایط باشند، این کمک صرفاً به فرزند وظیفه بگیر قابل پرداخت است نه به همسر مستخدم متوفی. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

حکم مقرر در ماده ۳ قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی، بانوان شاغل، خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب ۱۳۷۹ منحصراً مفید الزام دولت به پرداخت کمک عائله‌مندی کارکنان شاغل، از کارافتاده و یا بازنشسته در صورت فوت به همسران دائم آنان است و قسمت آخر تبصره یک الحاقی به ماده ۹ قانون اصلاح قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت نیز مصرح در استحقاق بانوان غیر شاغل به دریافت کمک هزینه عائله‌مندی همسران متوفای خود می‌باشد و تعمیم حکم قانونگذار در خصوص پرداخت کمک هزینه فرزندان مستخدم متوفی به همسران غیر شاغل آنان به لحاظ تفاوت و تمایز کمک عائله‌مندی با کمک هزینه فرزندان وجاهت قانون ندارد. بنابراین بخشنامه شماره ۶۶۴۱/۲۱۵۳ مورخ ۱۹/۴/۱۳۸۰ از این جهت مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مربوط نمی‌باشد.

معاون قضایی دیوان عدالت اداری - رهبرپور