رای شماره ۶۵۸ مورخ ۱۳۸۶/۰۸/۰۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۳۸۳/۸۴
شاکی:آقای حسین عباسی
موضوع:ابطال دستورالعمل نحوه اداره بازداشتگاهها به شماره ۳۰/۰۲/۵۰۱/۱۷/۵۱/۲۱ مورخ ۱۸/۷/۱۳۸۰ مصوب فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
تاریخ رای:یکشنبه ۶ آبان ۱۳۸۶
شماره دادنامه: ۶۵۸
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اولاً، طبق ماده ۲۴ قانون سازمان زندانها مصوب ۲۶/۴/۸۰ مراجع انتظامی حق داشتن بازداشتگاه یا زندان را ندارند. ثانیاً، وجود زندان انفرادی جرم و مغایر با قانون سازمان زندانها است. با توجه به اینکه ایجاد یا سلب حق، ایجاد تکالیف یا استمرار آن باید به استناد قانون باشد، این دستورالعمل نوعی وضع قانون است که نیروی انتظامی بازداشتگاه تاسیس میکند. دستورالعمل مغایر با قانون بوده و دخالت در وظایف سازمان زندانها و قوه قضائیه میباشد. لذا ابطال آن مورد تقاضا است. مدیرکل قضایی و امور انضباطی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۳۴/۲۱/۸۵ مورخ ۱۴/۲/۸۵ اعلام داشتهاند، ایجاب و ایجاد بازداشتگاه در نیروهای مسلح و به تبع آن نیروی انتظامی از آییننامه انضباطی نیروهای مسلح (مصوب مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا) نشات میگیرد. و دستورالعمل مورد شکایت نیز بر این اساس و به جهت اداره هرچه بهتر بازداشتگاهها و حفظ شان و منزلت و همچنین حقوق متخلفین که به بازداشت در بازداشتگاه تنبیه میگردند، تهیه گردیده و مقررات انضباطی مذکور در دستورالعمل مورد شکایت نیز با مد نظر قرار دادن آییننامه انضباطی تهیه گردیده است. ضمناً لازم به ذکر است که بر اساس تبصره ذیل ماده ۲۴ آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب ۱۳۸۰/۰۴/۲۶ بازداشتگاههای انضباطی نیروهای مسلح از شمول آییننامه اخیرالذکر خارج میباشند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق باحضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
به صراحت بند (ز) ماده ۱۲۰ قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۲«بازداشت غیر قابل تمدید در بازداشتگاه حداکثر به مدت سی روز» از جمله تنبیهات کارکنان متخلف شناخته شده است. نظر به وجوه تمایز تخلفات مامورین انتظامی به شرح مقرر در قانون فوقالذکر با اتهامات و جرائم مذکور در قوانین کیفری و اینکه اعمال مجازات و تنبیه انضباطی به صورت بازداشت مامور متخلف ملازمه با وجود بازداشتگاه خاص به منظور اجرای حکم مقرر در قانون دارد، بنابراین دستورالعمل مورد اعتراض شاکی از این حیث مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی مربوط نیز نمیباشد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداریمقدسیفرد