نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۴۵۸ مورخ ۱۴۰۳/۰۶/۱۶
تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۶/۱۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۴۵۸
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۱۵-۴۵۸ح
استعلام:
با توجه به اینکه وفق ماده ۲۶۷ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ کسانی حق اقامه دعوا علیه مدیران شرکت سهامی را دارند که حداقل دارای یک پنجم سهام شرکت باشند، آیا مقصود از دعوا، هرگونه دعوای حقوقی و کیفری است یا فقط دعاوی حقوقی را شامل میشود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، به موجب ماده ۲۷۶ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، مقنن به دارندگان یک پنجم سهام شرکت اجازه داده است به نام و از طرف شرکت علیه مدیر عامل یا اعضای هیات مدیره در صورت تخلف یا تقصیر آنان اقامه دعوا کنند. در این حالت ذینفع و اصیل در دعوا، شرکت است و نه سهامدار؛ بنابراین، سهامداران در مواردی میتوانند علیه مدیران شرکت در خصوص عملکرد آنان اقامه دعوای حقوقی کنند که صریحاً مقنن چنین اجازهای به آنان داده باشد.ثانیاً، در مواردی که مدیران شرکتهای سهامی در حیطه وظایف و اختیارات خود مرتکب جرم شوند، وفق ماده ۱۵۱ لایحه قانونی یادشده، بازرس یا بازرسان باید مراتب را به مرجع قضایی صلاحیتدار اعلام کنند والا وفق ماده ۱۵۴ لایحه قانونی یادشده «... در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب میشوند طبق قواعد عمومی مربوط به مسئولیت مدنی، مسئول جبران خسارت وارده خواهند بود»؛ بنابراین، سهامداران صرفاً میتوانند انجام وظایف قانونی را از بازرس درخواست کنند و یا نسبت به اعلام جنبه عمومی جرم راساً اقدام کنند.