نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۸ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۵

هرگاه رأی توسط دادگاه فاقد صلاحیت ذاتی یا محلی صادر شود و دادگاه تجدید نظر استان تشخیص دهد محاکم کیفری آن استان صالح به رسیدگی نیستند، آیا باید با نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته قرار عدم صلاحیت به شایستگی حوزه قضایی استان دیگر صادر کند و یا آنکه با دستور اداری پرونده را نزد مرجع صالح ارسال کند؟

از بند «پ» ماده ۴۵۰ و ماده ۴۶۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ چنین مستفاد است که در مواردی که دادگاه تجدیدنظر استان، دادگاه صادرکننده رأی نخستین را فاقد صلاحیت ذاتی یا محلی تشخیص می‌دهد، چنانچه دادگاه نخستین واقع در استان دیگر را صالح تشخیص دهد یا موضوع را در صلاحیت ذاتی رسیدگی مرجعی بداند که دادگاه تجدیدنظر نسبت به آن فاقد صلاحیت است، رأی دادگاه نخستین (تجدیدنظرخواسته) را نقض و با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را برای ادامه رسیدگی نزد دادگاه صالح ارسال می‌کند؛ اما در صورتی که دادگاه تجدیدنظر، رسیدگی را در صلاحیت محلی دادگاهی در همان استان بداند، در این صورت ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته با تشخیص صلاحیت دادگاه نخستین ذیصلاح،‌ پرونده را برای رسیدگی به دادگاه یادشده ارسال می‌کند و دادگاه مرجوع‌الیه با لحاظ ملاک ماده ۳۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ مکلف به رسیدگی است.