نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۷۴۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۰

به موجب تصمیم مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت سهامی خاص، افزایش سرمایه شرکت از طریق مطالبات نقدی حال شده سهامداران از شرکت با انتشار سهام جدید مورد موافقت قرار گرفته است؛ پس از افزایش سرمایه مشخص شده است تعدادی از سهامداران در زمان افزایش سرمایه از شرکت طلبکار نبوده‌اند؛ در چنین فرضی آیا سهامدارانی که طلب آنها در زمان افزایش سرمایه واقعی بوده است، می‌توانند ابطال آن قسمت از صورتجلسه و مصوبات مربوط به افزایش سرمایه غیر واقعی را از دادگاه درخواست کنند؟

در فرض سؤال که شرکت سهامی خاص در اجرای بند ۲ ماده ۱۵۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ از طریق تبدیل مطالبات نقدی حال شده سهامداران از شرکت به سهام جدید، سرمایه شرکت را افزایش داده است و سپس معلوم شده است که تعدادی از سهامداران در زمان افزایش سرمایه طلبی از شرکت نداشته‌اند؛ اما به نسبت سهامی که داشته‌اند مالک سهام جدید شده‌اند، صرف طلبکار نبودن این عده از سهامداران در زمان افزایش سرمایه از موجبات ابطال مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت مبنی بر افزایش سرمایه نخواهد بود؛ زیرا در فرض سؤال، افزایش سرمایه با صدور سهام جدید صورت گرفته است (ماده ۱۵۷ همان لایحه قانونی) و واگذاری سهام جدید به سهامداران به اعتبار حق تقدم دارنده سهام اولیه که از قواعد آمره و حقوق غیر قابل الغای آنان بوده است، انجام شده است و چنین فرضی از شمول ماده ۲۷۰ لایحه قانونی یادشده خارج است. شایسته ذکر است این سهامداران مکلفند در اجرای بند یک ماده ۱۵۸ و یا تبصره یک همین ماده از لایحه قانونی یادشده، مبلغ اسمی سهام ابتیاعی خود را ظرف مهلت مقرر در اساسنامه یا مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده و یا مهلت تعیین شده توسط هیأت مدیره، به صورت نقد و یا غیر نقد به شرکت پرداخت کنند و در غیر این صورت، وفق مواد ۳۳ به بعد لایحه قانونی یادشده رفتار خواهد شد.