نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۳۵ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۰

۱- هر گاه چکی پس از سپری ‌شدن سه سال از تاریخ صدور (سررسید)، به صدور گواهی عدم پرداخت منتهی بانکی شود، آیا از تاریخ صدور (سررسید)، خسارت تأخیر تأدیه تعلق می‌گیرد؟ ۲- در صورتی که پس از سپری ‌شدن شش سال از تاریخ صدور (سررسید چک)، به صدور گواهی عدم پرداخت منتهی شود، آیا از تاریخ صدور (سررسید) خسارت تأخیر تأدیه تعلق می‌گیرد؟

۱ و ۲- در فرض سؤال که دارنده چک در مهلت مقرر در ماده ۳۱۵ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ برای مطالبه وجه چک اقدام نکرده است و گواهی عدم پرداخت چک را سه یا شش سال پس از تاریخ سررسید چک تحصیل کرده است، با توجه به اطلاق تبصره (الحاقی ۱۳۷۶) ماده ۲ قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون استفساریه این تبصره مصوب ۱۳۷۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام و مستفاد از رأی وحدت رویه شماره ۵۱۲ مورخ ۱/۴/۱۴۰۰ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ چک محاسبه می‌شود و صدور گواهی عدم پرداخت خارج از مهلت مقرر در ماده ۳۱۵ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ نافی حق طرح دعوا علیه صادرکننده و ضامن وی و مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید نیست؛ مگر آنکه، دادگاه بر اساس محتویات پرونده احراز کند عدم مطالبه دارنده، متضمن اعطای مهلت به صادرکننده چک و انصراف از حق قانونی خود است که این امر موضوعی و تشخیص آن بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است.