تقاضای تخفیف، تبدیل یا تعلیق مجازات در تجدید نظرخواهی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۳/۱۷
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
تقاضای تخفیف، تبدیل یا تعلیق مجازات در تجدید نظرخواهی
پرسش
چنانچه محکومعلیه در لایحه تجدیدنظرخواهی فقط تقاضای تخفیف یا تبدیل و یا تعلیق مجازات را مطرح نماید؛ آیا مورد قابل تطبیق با شقوق مندرج در ماده ۴۳۴ قانون آیین دادرسی کیفری است؟ در صورت عقیده به عدم مطابقت، وظیفه قانونی دادگاه تجدیدنظر استان و تصمیم شایسته چیست؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، درخواست تقاضای تخفیف و یا تعلیق مجازات و یا بهرهمندی از سایر نهادهای ارفاقی قانونی مانع ورود مرجع تجدیدنظر در انجام وظایف قانونی آن مرجع نیست. نتیجتاً به صائب بودن نظریه اقلیت اعلام عقیده میشود.
نظر اکثریت
در فرض سوال که محکومعلیه بدون اینکه به رای دادگاه بدوی اعتراض نماید از دادگاه تجدیدنظر تقاضای تخفیف یا تقلیل یا تبدیل مجازات را نماید به نظر میرسد مواردی همچون تخفیف یا تقلیل برای دادگاه الزامی نیست و در مواردی که دادگاه بدوی متهم را مستحق تخفیف ندانسته، محکومعلیه از دادگاه تجدیدنظر تقاضای تخفیف یا تقلیل نموده است. علیالقاعده بایستی مجوزی برای ورود دادگاه تجدیدنظر به پرونده وجود داشته باشد که در فرض سوال چنین نبوده است؛ پس چنانچه طبق ماده ۴۳۴ ق.آ.د.ک تجدیدنظرخواهی منطبق با هیچیک از بندهای ماده مذکور نباشد، دادگاه تجدیدنظر مجاز به بررسی پرونده و اعمال تخفیف یا تبدیل یا تقلیل نمیباشد. ماده ۴۳۵ قانون فوقالذکر نیز موید همین مطلب است که بیان میدارد؛ دادگاه تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور فقط نسبت به آنچه مورد تجدیدنظرخواهی یا فرجامخواهی واقع و نسبت به آن رای صادر شده است رسیدگی میکند.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه محکومعلیه بهطور حتمی محکومیت توسط دادگاه بدوی را پذیرفته است؛ فقط تقاضای تخفیف یا تقلیل مجازات را دارد که با توجه به ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی که بیان داشته دادگاه در صدور حکم تعزیری با رعایت مقررات قانونی موارد زیر را مورد توجه قرار میدهد (انگیزه - شیوه در ارتکاب و سوابق و...) و همچنین ماده ۴۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری که به صراحت بیان داشته؛ هرگاه دادگاه تجدیدنظر استان محکومعلیه را مستحق تخفیف مجازات بداند. ..؛ هرچند محکومعلیه تقاضای تجدیدنظر نکرده باشد و نظریه مشورتی اداره حقوقی که بیان داشته بندهای ماده ۴۳۴ قانون آیین دادرسی کیفری برای ایجاد نظم دادرسی است؛ بنابراین عدم قید یکی از این جهات یا تجدیدنظرخواهی که صرفاً متضمن تقاضای تخفیف در مجازات از سوی تجدیدنظرخواه (خارج از موارد مذکور در ماده ۴۴۳ قانون آیین دادرسی کیفری) باشد مانع انجام وظیفه قانونی از سوی مرجع تجدیدنظر نمیباشد؛ به نظر میرسد دادگاه تجدیدنظر مکلف است به تقاضای تجدیدنظرخواه مبنی بر تخفیف یا تبدیل یا تقلیل مجازات رسیدگی و حکم مقتضی صادر نماید.